Prějdti k sodržanju

А̂

Izvor: Vikipedija
А̂ а̂

А̂, а̂ (a s cirkumfleksom) je bukva razširjenoj kirilice, upotrěbjajema jedino v sěvernoj (tako nazyvajemoj «habarovskoj») versiji alfabeta, stvorjenogo v 1988 g. za horsky dialekt udehejskogo jezyka (jednogo iz tungusskyh jezykov) i oficialno utvrdženogo izpolniteljnym komitetom Habarovskogo kraja v 1989 g.[1] za označen‌je pridyhanoj samoglasky /āh/.[2][3]

V minulosti ona takože byla upotrěbjena v ukrajinskom. V 1827 g. prvy rektor Kyjevskogo universiteta Myhajlo MaksymovyčМихайло Максимович prědložil ukrajinsky pravopis na etimologičnyh principah («maksymovyčivkaмаксимовичівка»), ktory vključal šest bukv s cirkumfleksom (а̂, е̂, и̂, і̂, о̂, у̂) za označen‌je etimologičnogo srodstva zvuka [i] (v sučasnoj ukrajinskoj ortografiji і), na priklad: кра̂й.[4]

V 19. stolětju bukva а̂ takože pojavila se v latyšskom. Ačekoli latyšsky vsegda pisal se latiniceju, v 19. stolětju byli takože podjete proby vveden‌ja kirilice. Na priklad, v 1864 g. v Vilniusu byl izdany bukvar na kirilici, ktora vključala osm bukv s cirkumfleksom za označen‌je dolgoj samoglasky (а̂, е̂, э̂, о̂, у̂, ю̂, я̂, іо̂).[5]

Bukva а̂ takože byla upotrěbjena v misionarskom alfabetu za zapisan‌je korejskyh slov v učebniku iz 1901 g., prěznačenom za učen‌je russkomu jezyku korejcami.[6]

Poněkogda cirkumfleks takože koristaje se za označen‌je akcenta v južnoslovjanskyh jezykah i dialektah, napr. гла̂ва ili кра̂к v srbskom.[7]

Bukva А̂/а̂ ne je zakodovana v Unikodu, ale može byti izobražena s pomočju bukvy А/а i kombinujučego cirkumfleksa (ili takože s pomočju identično izgledajučej latinskoj bukvy Â/â):

Kodovan‌je А а ◌̂
Nazva v Unikodu CYRILLIC CAPITAL LETTER A CYRILLIC SMALL LETTER A COMBINING CIRCUMFLEX ACCENT
Unikodšestnadseterična sistema U+0410 U+0430 U+0302
deseterična sistema 1040 1072 770
HTMLšestnadseterična sistema А а ̂
deseterična sistema А а ̂
alfabetična sistema А а —
UTF-8 D0 90 D0 B0 CC 82
  1. ↑ Симонов, М. Д.; Кялундзюга, В. Т. (1998). - Словарь удэгейского языка (хорский диалект). Препринт. I. str. 3–6, 59.
  2. ↑ Перехвальская, Елена (28 dekembra 2020). "Удэгейский язык : Когда будущее лежит за спиной". postnauka.org (na russkom). Data dostupa: 12 septembra 2026.
  3. ↑ Перехвальская, Е. В. (2016). "Удэгейский язык". Язык и общество. Энциклопедия (PDF) (na russkom). Москва: Азбуковник. str. 510–511.
  4. ↑ Німчук, В. В.; Пуряєва, Н. В., red. (2004). Історія українського правопису: XVI-XX століття: хрестоматія (PDF) (na ukrajinskom). Київ: Наукова думка. str. 101. ISBN 966-00-0261-0. Bylo arhivovano (PDF) iz iztočnika 1 novembra 2020.
  5. ↑ Латышскій букварь. Латвѣшу бо̂кверіс. Вильна: Типографія А. Сыркина. 1864. str. 9.
  6. ↑ Первоначальный учебникъ русскаго языка для корейцев. Пособіе для разговорныхъ уроковъ (опытъ). Казань: Изданiе Православнаго Миссионерскаго Общества. 1901. str. 4. Bylo arhivovano iz iztočnika 19 junija 2026.
  7. ↑ Antonov, Lyudmil. "Accent in Bulgarian dialects". Bulgarian language. Data dostupa: 10 novembra 2024.

Vněšnje linky

[praviti | praviti izvorny kod]
Varianty kiriličnyh bukv А → Б

А а · Ӑ ӑ · А̄ а̄ · А̂ а̂ · Ӓ ӓ · Ӓ̄ ӓ̄ · А̊ а̊ · А̇ а̇ · А̨ а̨ · А̱ а̱ · А’ а’ · ’А ’а · ‘А̇ ‘а̇ · Ӕ ӕ · Ꙗ ꙗ ·