А̨

А̨, а̨ (a s ogonkom) je bukva razširjenoj kirilice, sostavjena iz bukvy а i ogonka («hvostika»). Ona bazuje na identično izgledajučej latinskoj bukvě ą, upotrěbjajemoj medžu drugymi v poljskom i litovskom jezykah.

V poljskom

Poslě podavjen‌ja poljskogo vozstan‌ja 1863 goda v Rosijskoj imperiji upotrěba latinice v oficialnyh publikacijah byla zabranjena, v svezi s čim vvedene byli kirilične ortografije za poljsky i litovsky jezyky. V poljskoj kirilici nazalne samoglasky ą i ę byli zastupjene kiriličnymi bukvami ą i э̨, pri čem bukvy я̨ i е̨ iměli služiti kako jotovane ekvivalenty ją/ią i ję/ię. Na tutom alfabetu byl izdanyh red publikacij, medžu drugymi «Bukvar dlja selskyh dětij» i «Gramatika poljskogo jezyka».^[1]^[2] V 1871 g. Aleksandr Hilferding koristal variant tutogo alfabeta v svojej Občeslovjanskoj azbukě.^[3] Jednakože eksperiment s poljskoju kiriliceju ne byl uspěšny i skončil se v prvoj polovině 1870-yh lět.

V litovskom

V slučaju litovskogo jezyka situacija byla podobna, s tym, že litovsky ješče ne iměl standardizovany pravopis. V lětah 1864–1904 «poljsky» alfabet byl zabranjeny litvancam i v tom periodu bylo izdanyh 60 publikacij na litovskoj kirilici.^[4] V 1867 g. brati Antanas i Jonas Juška publikovali sbornik narodnyh pěsnij, v ktoryh upotrěbjali alfabet s petju nazalnyh samoglasok (sučasno izgovorjenyh kako dolge samoglasky): а̨, э̨, е̨, і̨ i у̨.^[5] Pozdněje, v 1887 g., Eduard Volteris izdal knigu «Ді^евишка літургіја Швэн́то Јо́но Ау̑ксобу́рніо», v ktorom koristal bukvu н̨ za označen‌je nazalnosti.^[6]

V kavkazskyh jezykah

Kromě poljskogo i litovskogo, bukva а̨ takože byla koristana Adolfom Dirrom v jegovyh monografijah o sěverovozhodnokavkazskyh jezykah tabasaransky (1905), agulsky (1907) i rutulsky (1912).^[7]^[8]^[9] Ob izgovoru bukv а̨ i о̨ v agulskom piše, že «sut grlove a i o. Pri izgovoru grtanj krči se, vslěd čego tute zvuky suprovadžajut se legkym držan‌jem grtanji (Reibegeräusch), čto davaje efekt dvojnoj glasky аа̨, оо̨.»^[8]

Galerija

Kodovanje

Bukva А̨/а̨ ne jest dostupna v Unikodu kako samostojny znak, ale može byti pisana s pomočju kombinujučego diakritičnogo znaka:

Kodovan‌je		А	а	◌̨
Nazva v Unikodu		CYRILLIC CAPITAL LETTER A	CYRILLIC SMALL LETTER A	COMBINING OGONEK
Unikod	šestnadseterična sistema	U+0410	U+0430	U+0328
Unikod	deseterična sistema	1040	1072	808
HTML	šestnadseterična sistema	А	а	̨
	deseterična sistema	А	а	̨
	alfabetična sistema	&Acy;	&acy;	—
UTF-8		D0 90	D0 B0	CC A8

Iztočniky

↑ Элемэнтар̌ъ для дзеци вейскихъ. С. Петербургъ. 1865. str. 2–6.
↑ Грамматыка е̨зыка польскего на кляссе̨ I^ша̨ (na poljskom). Варшава. 1866. str. 4, 6.
↑ Гильфердинг, А. (1871). Общеславянская азбука съ приложеніемъ образцовъ славянскихъ нарѣчій (na russkom). Санктпетербургъ: Типографія Императорской Академіи Наукъ. str. 10, 18.
↑ Subačius, Giedrius (14 oktobra 2005). "Official Cyrillic Alphabet for Lithuanian (1864–1904) and its Relation to the Clandestine Standardization of Lithuanian in Latin Script" (PDF) (na anglijskom). str. 4–5. Bylo arhivovano iz iztočnika (PDF) 29 septembra 2016.
↑ Subačius, str. 6–7.
↑ Subačius, str. 14–15.
↑ Дирръ, А.М. (1905). "Грамматическій очеркъ табассаранскаго языка" (PDF). Сборникъ матеріалов для описанія мѣстностей и племенъ Кавказа. Выпускъ 35 (na russkom). Тифлисъ: III: 1.
1 2 Дирръ, А.М. (1907). "Агульскій языкъ. Грамматическій очеркъ, тексты, сборникъ агульскихъ слов съ русскимъ къ нему указателемъ" (PDF). Сборникъ матеріалов для описанія мѣстностей и племенъ Кавказа. Выпускъ 37 (na russkom). Тифлисъ: III: 1–2.
↑ Дирръ, А.М. (1912). "Рутульскій языкъ". Сборникъ матеріалов для описанія мѣстностей и племенъ Кавказа. Выпускъ 42 (na russkom). Тифлисъ.

Vněšnje linky

"U+0410 Cyrillic Capital Letter A". codepoints.net (na anglijskom).
"U+0430 Cyrillic Small Letter A". codepoints.net (na anglijskom).
"U+0328 Combining Ogonek". codepoints.net (na anglijskom).

	Varianty kiriličnyh bukv А	→ Б
А а · Ӑ ӑ · А̄ а̄ · А̂ а̂ · Ӓ ӓ · Ӓ̄ ӓ̄ · А̊ а̊ · А̇ а̇ · А̨ а̨ · А̱ а̱ · А’ а’ · ’А ’а · ‘А̇ ‘а̇ · Ӕ ӕ · Ꙗ ꙗ ·

**Kirilica** smenšiti[pogled | besěda | izměniti]
V slovjanskyh jezykah	А Б В Г Ѓ Ґ Д ДЖ Ђ Е Ё Є Ж З З́ Ѕ И Ѝ Й І Ї Ј К Ќ Л Љ М Н Њ О П Р С С́ Т Ћ У Ў Ф Х Ц Ч Џ Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я
Staroslovjanske bukvy	Ꙃ Ꙁ Ꙅ Ꙉ Ꚛ Ꙩ Ꙫ Ꙭ ꙮ Ѻ Ҁ Ѹ Ꙋ Ѡ Ѿ Ѽ Ꙡ Ꙑ Ꙏ Ѣ Ꙓ Ꙕ Ꙗ Ѥ Ѫ Ѭ Ѧ Ѩ Ꙙ Ꙝ Ꙛ Ѯ Ѱ Ѳ Ѵ Ѷ
Neslovjanske bukvy	Ӑ А̄ Ӓ А̨ Ӕ Г̆ Ғ Ӻ Ӷ Ҕ Ҕ̆ Ԁ Ԃ Ꚁ Ꚉ Д̆ Ԫ Ԭ Ӗ Е̨ Э̨ Ә Ӛ Ӂ Җ Ӝ Ꚃ Ҙ Ӟ Ԅ Ԇ Ӡ Ӡ̌ Ꚅ Ꚅ̆ Ӣ Ӥ Ҋ І̨ К̆ Ҡ Қ Қ̇ Қ̊ Ӄ Ӄ̆ Ҟ Ҝ Ԟ Ӆ Ԓ Ԉ Ԡ Ԕ Ӎ Ң Ҥ Ӈ Ԩ Ԋ Ԣ О̆ Ӧ Ө Ӫ Ҩ Ԥ Ҧ Ԛ Ԛ̆ Ԛ̄ Ԛ̇ Ԛ̊ Ҏ Ԗ Ҫ Ԍ Ҭ Ԏ Ꚑ Ꚋ Ꚍ Ꚍ̆ Ҵ Ꚓ Ӳ Ӯ Ү Ұ Ӱ У̊ У̨ Х̆ Ҳ Ӽ Ӿ Ӿ̊ Һ Ԧ Ꚕ Ꚏ Ꚏ̆ Ҷ Ӌ Ҹ Ӵ Ꚇ Ꚇ̆ Ҽ Ҿ Ҽ̆ Џ̆ Ш̆ Щ̆ Ꚗ Ꚗ̆ Ӏ Ҍ Ӹ Ы̄ Ꙟ Я̨ Ԙ Ԝ
Druge znaky	҂ (tyseč) ⃝ (deset tyseč) ҈ (sto tyseč) ҉ (milion) ꙰ (deset milionov) ꙱ (sto milionov) ꙲ (miliard) ҄ (kamora) ҇ (pokrytje) ҃ (titlo) ꙳ (asterisk)
Kirilične azbuky	Abhazska Bělorusska Bulgarska Makedonska Medžuslovjanska Molodcovska Poljska Russka Srbska Staroslovjanska Ukrajinska
Daljše	Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu Spisok kiriličnyh bukv Sravniteljna tabela kiriličnyh alfabetov Starokirilične čisla Bulgarica

[1] Элемэнтар̌ъ для дзеци вейскихъ. С. Петербургъ. 1865. str. 2–6.

[2] Грамматыка е̨зыка польскего на кляссе̨ I^ша̨ (na poljskom). Варшава. 1866. str. 4, 6.

[3] Гильфердинг, А. (1871). Общеславянская азбука съ приложеніемъ образцовъ славянскихъ нарѣчій (na russkom). Санктпетербургъ: Типографія Императорской Академіи Наукъ. str. 10, 18.

[4] Subačius, Giedrius (14 oktobra 2005). "Official Cyrillic Alphabet for Lithuanian (1864–1904) and its Relation to the Clandestine Standardization of Lithuanian in Latin Script" (PDF) (na anglijskom). str. 4–5. Bylo arhivovano iz iztočnika (PDF) 29 septembra 2016.

[5] Subačius, str. 6–7.

[6] Subačius, str. 14–15.

[7] Дирръ, А.М. (1905). "Грамматическій очеркъ табассаранскаго языка" (PDF). Сборникъ матеріалов для описанія мѣстностей и племенъ Кавказа. Выпускъ 35 (na russkom). Тифлисъ: III: 1.

[agulsky-8] 1 2 Дирръ, А.М. (1907). "Агульскій языкъ. Грамматическій очеркъ, тексты, сборникъ агульскихъ слов съ русскимъ къ нему указателемъ" (PDF). Сборникъ матеріалов для описанія мѣстностей и племенъ Кавказа. Выпускъ 37 (na russkom). Тифлисъ: III: 1–2.

[9] Дирръ, А.М. (1912). "Рутульскій языкъ". Сборникъ матеріалов для описанія мѣстностей и племенъ Кавказа. Выпускъ 42 (na russkom). Тифлисъ.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]