Ч

Ч, ч (če) je bukva kiriličnoj azbuky. Točny jejin izgovor zavisi od jezyka. V večinstsvu slovjanskyh jezykov ona označaje bezzvučnu postalveolarnu afrikatu [t͡ʃ], ale v russkom bezzvučnu alveolopalatalnu afrikatu [t͡ɕ], v bělorusskom i srbskom bezzvučnu retrofleksnu afrikatu [ʈ͡ʂ]. Latinizacija zavisi od cěljnogo jezyka: č medžu drugymi v češskom i hrvatskom, cz v poljskom, ch v anglijskom, tch v francuzskom, tsch v němečskom, tsj v niderlandskom, tx v katalanskom, cs v madjarskom, i t.d.

V medžuslovjanskoj kiriličnoj azbukě ona zajmaje dvadeset osmo město, medžu Ц i Ш. Jejin ekvivalent v latinici je Č, a jejin izgovor vsegda je mekky.

V staroslovjanskoj azbukě tuta bukva strěčala se v dvoh formah: kromě sučasnogo takože byla forma s nožkoju na srědině . Ona iměla nazvu чрьрь «črvjak». Ačekoli ona prvopočetno ne iměla čislno značen‌je, od 13. stolětja prějela numerično značen‌je «90» od bukvy Ҁ. Jejny ekvivalent v glagolici Ⱍ iměl značen‌je «1000». Proizhodžen‌je oboh bukv, a takože bukvy Ц, je nejasno, ale pravdopodobno svezano s hebrejskoju bukvoju cade (צ, na koncu slova ץ).

Na osnově bukvy Ч byli stvorjene razne varianty za neslovjanske jezyky, medžu drugymi: Ӵ v udmurtskom za glasku [t͡ʃ], Ҷ v tadžikskom [d͡ʒ] i abhazskom [t͡ʃ’], Ӌ v hakasskom [d͡ʒ], Ч̡ v hantyjskom [t͡ʃ] i Ҹ v azerbajdžanskom [d͡ʒ].

Kodovan‌je

Kodovan‌je		Ч	ч
Nazva v Unikodu		CYRILLIC CAPITAL LETTER CHE	CYRILLIC SMALL LETTER CHE
Unikod	šestnadseterična sistema	U+0427	U+0447
	deseterična sistema	1063	1095
HTML	šestnadseterična sistema	Ч	ч
	deseterična sistema	Ч	ч
	alfabetična sistema	Ч	ч
UTF-8		D0 A7	D0 C7

Vněšnje linky

• "U+0427 Cyrillic Capital Letter Che". codepoints.net (na anglijskom).
• "U+0447 Cyrillic Small Letter Che". codepoints.net (na anglijskom).