Ѭ

Ѭ, ѭ (jotovany veliky jus, v glagolici: Ⱙ) je arhaična kirilična bukva, nyně upotrěbjajema samo v crkovnoslovjanskyh literugičnyh tekstah. Ona je jotovany odpovědnik Ѫ (velikogo jusa), ligatura toj bukvy s І. V starocrkovnoslovjanskom jezyku ona prvopočetno označala jotovanu nosovu samoglasku [jɔ̃]. V naučnyh transliteracijah iz starocrkovnoslovjanskogo, a takože v rekonstrukcijah praslovjanskogo, ona obyčno prědstavjaje se kako jǫ, v medžuslovjanskom etimologičnom alfabetu kako jų.
Od 10. i 11. stolětij nosovy izgovor jusov propadl v starovozhodnoslovjanskom i starosrbskom, sovpadajuči s izgovorom Ю v slučaju jotovanogo velikogo jusa; jediny slovjansky jezyk, v ktorom nosovy izgovor shranil se do dnes, je poljsky, ktory v pozicijah starogo jotovanogo velikogo jusa imaje kombinacije ją ili ję. Na polovině 12. stolětja veliky jus sovsim izčeznul v jezyku Rusi. V 15. stolětju on ponovno pojavil se začasno pod vlivom bulgarsko-rumunskoj pismennosti, v 17. stolětju izčeznul definitivno.
V drugoj polovině 19. stolětja, v času narodnogo vozrodženja, Ѫ i Ѭ vratili se v bulgarskom jezyku pri tvorjenu novogo literaturnogo jezyka, po prikladah iz staroslovjanskyh rukopisov, ačekoli nosovy izgovor istnoval samo v několikyh narěčjah v nyněšnjej Greciji. Ѭ bylo upotrěbjeno do 1910-yh lět, Ѫ izčeznulo iz bulgarskoj azbuky pri reformě 1945 g. i bylo zastupjeno bukvoju Ъ.
Kodovanje
[praviti | praviti izvorny kod]| Kodovanje | Ѭ | ѭ | |
|---|---|---|---|
| Nazva v Unikodu | CYRILLIC CAPITAL LETTER IOTIFIED BIG YUS | CYRILLIC SMALL LETTER IOTIFIED BIG YUS | |
| Unikod | šestnadseterična sistema | U+046C | U+046D |
| deseterična sistema | 1132 | 1133 | |
| HTML | šestnadseterična sistema | Ѭ | ѭ |
| deseterična sistema | Ѭ | ѭ | |
| UTF-8 | D1 AC | D1 AD | |
Vněšnje linky
[praviti | praviti izvorny kod]- "U+046C Cyrillic Capital Letter Iotified Big Yus". codepoints.net (na anglijskom).
- "U+046D Cyrillic Small Letter Iotified Big Yus". codepoints.net (na anglijskom).
Iztočnik
[praviti | praviti izvorny kod]| З ← | Varianty kiriličnyh bukv И, Й, I, Ј | → К |
|---|---|---|
|
И и
· И́ и́
· Ѝ ѝ
· Й й
· Ӣ ӣ
· Ӥ ӥ
· Ӥ̄ ӥ̄
· И̂ и̂
· И̇ и̇
· Иᵸ иᵸ
· Ҋ ҋ
· І ı
· І́ і́
· І̆ і̆
· І̄ і̄
· Ї ї
· І̂ і̂
· І̄̀ і̄̀
· І̨ і̨
· | ||