Ԓ

Ԓ, ԓ (el s hakom) je bukva razširjenoj kirilice, sostavjena iz bukvy л s hakom dodanom pod pravoju nogoju. Istnuje v dvoh formah: prvopočetna versija, v ktoroj hak izgledaje kako zapeta (koma), a druga, v ktoroj hak je prodolžen‌je pravoj nogy. Ona koristaje se v hantyjskom, čukotskom i itelmenskom jezykah.

V hantyjskom

V hantyjsky jezyk bukva ԓ byla vvedena v 1990 g., kogda byl prědloženy i utvrdženy novy alfabet za vse dialekty, ktory sodržival specialne bukvy za hantyjske zvuky. V večinstvu dialektov označaje bezzvučny lateralny aproksimant [l̥] ili frikativ [ɬ], raněje pisany л ili л’.^[1] V slědujučih lětah izdan‌ja na hantyjskyh dialektah često koristali alternativnu bukvu, ӆ (s hvostikom), ale v 2013 g. naučny seminar «Puti sovršenstvovan‌ja grafiky i ortografije hantyjskogo jezyka» prijel rezoluciju s rekomendacijami za novy alfabet kazymskogo dialekta, ktore v 2016 g. takože byli koristane v slovniku surgutskogo dialekta.^[2]^[3] Jednakože, ačekoli od togo časa ԓ koristaje se čestěje, někoje gazety ješče koristajut ԯ (s nižnjeju črtkoju, napr. Хӑнты ясӑӈ^[4]) ili ӆ (napr. Лух авт^[5]) Vse tri bukvy uvažajut se variantami tojže samoj bukvy, a jihno koristan‌je je zavisno od izdatelja.

V čukotskom

Ԓ bylo dodano v čukotsky alfabet na koncu 1980-yh lět, kako poslědnja izměna alfabeta, za odličen‌je od russkoj bukvy л, raněje koristanoj za tutoj zvuk. Prvy raz bylo koristano v učebniku Ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ iz 1996 g. Prinajmenje do početka 21. stolětja upotrěbjalo se izključno v učebnikah.^[6] Označaje bezzvučny alveolarny lateralny frikativ [ɬ].^[7]

V itelmenskom

V 1980-yh lětah Klavdijeju Haloumovoju byl razrabotany alfabet za itelmensky jezyk, utvrdženy městnymi avtoritetami v 1985 g.^[8] V tutom alfabetu ԓ označaje bezzvučny alveolarny lateralny frikativ [ɬ].^[9]

Kodovan‌je

Bukva Ԓ/ԓ byla dodana v Unikod v 2005 g.^[10]

Kodovan‌je		Ԓ	ԓ
Nazva v Unikodu		CYRILLIC CAPITAL LETTER EL WITH HOOK	CYRILLIC SMALL LETTER EL WITH HOOK
Unikod	šestnadseterična sistema	U+0512	U+0513
Unikod	deseterična sistema	1298	1299
HTML	šestnadseterična sistema	Ԓ	ԓ
HTML	deseterična sistema	Ԓ	ԓ
UTF-8		D4 92	D4 93

Iztočniky

↑ Кошкарева, Н.Б. "Актуальные вопросы совершенствования хантыйской графики и орфографии" (PDF). Вестник угроведения (na russkom). Обско-угорский институт прикладных исследований и разработок. 3 (14): 55–60. ISSN 2220-4156.
↑ Кошкарева, str. 71–73.
↑ Волкова, А.Н.; Соловар, В.Н. (2016). Краткий русско-хантыйский словарь (сургутский диалект) (PDF). Ханты-Мансийск: Югорский формат. str. 3. ISBN 978-5-9907703-2-4.
↑ Хӑнты ясӑӈ.
↑ Лух авт.
↑ Burykin, A. A. (2000). "Изучение фонетики языков малочисленных народов Севера России и проблемы развития их письменности" (PDF). Язык и речевая деятельность (na russkom). Санкт-Петербург. 3: 150–180. ISSN 1560-2974.
↑ Dunn, Michael John (1999). A Grammar of Chukchi (PDF) (na anglijskom). str. 56.
↑ Крушанов, А. И. (1990). История и культура ительменов (PDF) (na russkom). Ленинград: Наука. str. 162–163. ISBN 5-02-027171-3.
↑ Ager, Simon. "Itelmen (итэнмэн)". omniglot.com. Data dostupa: 2 septembra 2026.
↑ Priest, Lorna A. (9 avgusta 2005). "L2/05-080R2. Proposal to Encode Additional Cyrillic Characters" (PDF).

Vněšnje linky

"U+0512 Cyrillic Capital Letter El with Hook". codepoints.net (na anglijskom).
"U+0513 Cyrillic Small Letter El with Hook". codepoints.net (na anglijskom).

К ←	Varianty kiriličnoj bukvy Л	→ М
Лл · Л́ л́ · Л̀ л̀ · Л̄ л̄ · Л̑ л̑ · Л̈ л̈ · Л̇ л̇ · Л’ л’ · ʼЛ ʼл · Ԉ ԉ · Ԯ ԯ · Ӆ ӆ · Ԓ ԓ · Ԡ ԡ · · Ꙥ ꙥ · · · · · · Ԕ ԕ · Љ љ · · L l · Ł ł · ᴫ

**Kirilica** smenšiti[pogled | besěda | izměniti]
V slovjanskyh jezykah	А Б В Г Ѓ Ґ Д ДЖ Ђ Е Ё Є Ж З З́ Ѕ И Ѝ Й І Ї Ј К Ќ Л Љ М Н Њ О П Р С С́ Т Ћ У Ў Ф Х Ц Ч Џ Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я
Staroslovjanske bukvy	Ꙃ Ꙁ Ꙅ Ꙉ Ꚛ Ꙩ Ꙫ Ꙭ ꙮ Ѻ Ҁ Ѹ Ꙋ Ѡ Ѿ Ѽ Ꙡ Ꙑ Ꙏ Ѣ Ꙓ Ꙕ Ꙗ Ѥ Ѫ Ѭ Ѧ Ѩ Ꙙ Ꙝ Ꙛ Ѯ Ѱ Ѳ Ѵ Ѷ
Neslovjanske bukvy	Ӑ А̄ Ӓ А̨ Ӕ Г̆ Ғ Ӻ Ӷ Ҕ Ҕ̆ Ԁ Ԃ Ꚁ Ꚉ Д̆ Ԫ Ԭ Ӗ Е̨ Э̨ Ә Ӛ Ӂ Җ Ӝ Ꚃ Ҙ Ӟ Ԅ Ԇ Ӡ Ӡ̌ Ꚅ Ꚅ̆ Ӣ Ӥ Ҋ І̨ К̆ Ҡ Қ Қ̇ Қ̊ Ӄ Ӄ̆ Ҟ Ҝ Ԟ Ӆ Ԓ Ԉ Ԡ Ԕ Ӎ Ң Ҥ Ӈ Ԩ Ԋ Ԣ О̆ Ӧ Ө Ӫ Ҩ Ԥ Ҧ Ԛ Ԛ̆ Ԛ̄ Ԛ̇ Ԛ̊ Ҏ Ԗ Ҫ Ԍ Ҭ Ԏ Ꚑ Ꚋ Ꚍ Ꚍ̆ Ҵ Ꚓ Ӳ Ӯ Ү Ұ Ӱ У̊ У̨ Х̆ Ҳ Ӽ Ӿ Ӿ̊ Һ Ԧ Ꚕ Ꚏ Ꚏ̆ Ҷ Ӌ Ҹ Ӵ Ꚇ Ꚇ̆ Ҽ Ҿ Ҽ̆ Џ̆ Ш̆ Щ̆ Ꚗ Ꚗ̆ Ӏ Ҍ Ӹ Ы̄ Ꙟ Я̨ Ԙ Ԝ
Druge znaky	҂ (tyseč) ⃝ (deset tyseč) ҈ (sto tyseč) ҉ (milion) ꙰ (deset milionov) ꙱ (sto milionov) ꙲ (miliard) ҄ (kamora) ҇ (pokrytje) ҃ (titlo) ꙳ (asterisk)
Kirilične azbuky	Abhazska Bělorusska Bulgarska Makedonska Medžuslovjanska Molodcovska Poljska Russka Srbska Staroslovjanska Ukrajinska
Daljše	Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu Spisok kiriličnyh bukv Sravniteljna tabela kiriličnyh alfabetov Starokirilične čisla Bulgarica

[1] Кошкарева, Н.Б. "Актуальные вопросы совершенствования хантыйской графики и орфографии" (PDF). Вестник угроведения (na russkom). Обско-угорский институт прикладных исследований и разработок. 3 (14): 55–60. ISSN 2220-4156.

[2] Кошкарева, str. 71–73.

[3] Волкова, А.Н.; Соловар, В.Н. (2016). Краткий русско-хантыйский словарь (сургутский диалект) (PDF). Ханты-Мансийск: Югорский формат. str. 3. ISBN 978-5-9907703-2-4.

[4] Хӑнты ясӑӈ.

[5] Лух авт.

[6] Burykin, A. A. (2000). "Изучение фонетики языков малочисленных народов Севера России и проблемы развития их письменности" (PDF). Язык и речевая деятельность (na russkom). Санкт-Петербург. 3: 150–180. ISSN 1560-2974.

[7] Dunn, Michael John (1999). A Grammar of Chukchi (PDF) (na anglijskom). str. 56.

[8] Крушанов, А. И. (1990). История и культура ительменов (PDF) (na russkom). Ленинград: Наука. str. 162–163. ISBN 5-02-027171-3.

[9] Ager, Simon. "Itelmen (итэнмэн)". omniglot.com. Data dostupa: 2 septembra 2026.

[10] Priest, Lorna A. (9 avgusta 2005). "L2/05-080R2. Proposal to Encode Additional Cyrillic Characters" (PDF).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]