Ꚅ̆

Ꚅ̆ꚅ̆

Ꚅ̆, ꚅ̆ (žwe s brevisom) je bukva razširjenogo kiriličnogo alfabeta, osnovana na abhazskoj bukvě ꚅ, ktora je ligatura bukv з i ж.^[1] Ona byla vvedena kavkazologom Pjotrom Uslarom v abhazsky alfabet v 1862 g. i koristana do 1926 g. v abhazskyh pravopisah Ivana Bartolomeja (1865)^[2], Dmitrija Gulia i Konstantina Mačavariani (1892)^[3] i Prěvodničskogo komiteta (početok 20. stolětja).^[4]

Uslar bazoval svoj pravopis na bzybskom dialektu abhazskogo jezyka, ktory imaje veče suglasok od nyněšnjego literaturnogo pravopisa, osnovanogo na abžujskom dialektu.^[5] Oficialna abhazska ortografija ne različaje medžu bukvami ꚅ i ꚅ̆ – oba sut prědstavjene dvuznakom жә i izgovorjene kako labializovany zvučny postalveolarny sibilant [ʒʷ]. O razlikě v izgovoru Uslar piše:

Ꚅ izdaleka izražaje se črěz žzv. Zuby sbližajut se, ale ne těsno. Jezyk leži v městu styka dolnyh zubov i desnami, a guby sut sbližene tako, že ostavaje vuzky odstup za propuščen‌je dyha. Ꚅ i ꚅ̆ raznet se toliko zvuko-kolikostju, prva je media, a vtora tenuis.^[6]

Ako priklady Uslar davaje aꚅ «stary» i аꚅ̆ «krava»; v nyněšnjej abhazskoj ortografiji oba slova pišut se kako ажә.

Alfabet Uslara (1862)	Alfabet Zavadskogo (1887)
	Alfabet Gulia/Mačavariani (1892)
	Alfabet Čočua (1925)

Kodovan‌je

Kodovan‌je		Ꚅ	ꚅ	◌̆
Nazva v Unikodu		CYRILLIC CAPITAL LETTER ZHWE	CYRILLIC SMALL LETTER ZHWE	COMBINING BREVE
Unikod	šestnadseterična sistema	U+A684	U+A685	U+0306
Unikod	deseterična sistema	42628	42629	774
HTML	šestnadseterična sistema	Ꚅ	ꚅ	̆
HTML	deseterična sistema	Ꚅ	ꚅ	̆
UTF-8		EA 9A 84	EA 9A 85	CC 86

Iztočniky

↑ "Proposal to encode four Cyrillic characters in the BMP of the UCS" (PDF) (na anglijskom). 31 januara 2012. str. 5, 38, 40. Data dostupa: 17 novembra 2025.
↑ Бартоломей, Иван Алексеевич (1865). Абхазскій букварь (PDF). Тифлисъ. str. 1.
↑ Гулиа, Д.И.; Мачавариани, К.Д. (1892). Абхазская азбука. Главнѣйшія молитвы и заповѣди на абхазскомъ и церковно-славянскомъ языкахъ (PDF). Тифлисъ. str. 9, 13.
↑ Бгажба, Х.С. (1967). Из истории письменности в Абхазии (na russkom). Тбилиси: Мецниереба. str. 66.
↑ Бгажба, Х.С. (1964). Бзыбский диалект абхазского языка (Исследование и тексты) (na russkom). Тбилиси: Издательство Академии наук Грузинской ССР. str. 15.
↑ Услар, Петр (1862). Этнографія Кавказа. Языкознаніе. Абхазскій языкъ (PDF). Тифлисъ. str. 12–13.

Vněšnje linky

"U+A684 Cyrillic Capital Letter Zhwe". codepoints.net (na anglijskom).
"U+A685 Cyrillic Small Letter Zhwe". codepoints.net (na anglijskom).
"U+0306 Combining Breve". codepoints.net (na anglijskom).

Iztočniky

**Kirilica** smenšiti[pogled | besěda | izměniti]
V slovjanskyh jezykah	А Б В Г Ѓ Ґ Д ДЖ Ђ Е Ё Є Ж З З́ Ѕ И Ѝ Й І Ї Ј К Ќ Л Љ М Н Њ О П Р С С́ Т Ћ У Ў Ф Х Ц Ч Џ Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я
Staroslovjanske bukvy	Ꙃ Ꙁ Ꙅ Ꙉ Ꚛ Ꙩ Ꙫ Ꙭ ꙮ Ѻ Ҁ Ѹ Ꙋ Ѡ Ѿ Ѽ Ꙡ Ꙑ Ꙏ Ѣ Ꙓ Ꙕ Ꙗ Ѥ Ѫ Ѭ Ѧ Ѩ Ꙙ Ꙝ Ꙛ Ѯ Ѱ Ѳ Ѵ Ѷ
Neslovjanske bukvy	Ӑ А̄ Ӓ А̨ Ӕ Г̆ Ғ Ӻ Ӷ Ҕ Ҕ̆ Ԁ Ԃ Ꚁ Ꚉ Д̆ Ԫ Ԭ Ӗ Е̨ Э̨ Ә Ӛ Ӂ Җ Ӝ Ꚃ Ҙ Ӟ Ԅ Ԇ Ӡ Ӡ̌ Ꚅ Ꚅ̆ Ӣ Ӥ Ҋ І̨ К̆ Ҡ Қ Қ̇ Қ̊ Ӄ Ӄ̆ Ҟ Ҝ Ԟ Ӆ Ԓ Ԉ Ԡ Ԕ Ӎ Ң Ҥ Ӈ Ԩ Ԋ Ԣ О̆ Ӧ Ө Ӫ Ҩ Ԥ Ҧ Ԛ Ԛ̆ Ԛ̄ Ԛ̇ Ԛ̊ Ҏ Ԗ Ҫ Ԍ Ҭ Ԏ Ꚑ Ꚋ Ꚍ Ꚍ̆ Ҵ Ꚓ Ӳ Ӯ Ү Ұ Ӱ У̊ У̨ Х̆ Ҳ Ӽ Ӿ Ӿ̊ Һ Ԧ Ꚕ Ꚏ Ꚏ̆ Ҷ Ӌ Ҹ Ӵ Ꚇ Ꚇ̆ Ҽ Ҿ Ҽ̆ Џ̆ Ш̆ Щ̆ Ꚗ Ꚗ̆ Ӏ Ҍ Ӹ Ы̄ Ꙟ Я̨ Ԙ Ԝ
Druge znaky	҂ (tyseč) ⃝ (deset tyseč) ҈ (sto tyseč) ҉ (milion) ꙰ (deset milionov) ꙱ (sto milionov) ꙲ (miliard) ҄ (kamora) ҇ (pokrytje) ҃ (titlo) ꙳ (asterisk)
Kirilične azbuky	Abhazska Bělorusska Bulgarska Makedonska Medžuslovjanska Molodcovska Poljska Russka Srbska Staroslovjanska Ukrajinska
Daljše	Spisok jezykov upotrěbjajučih kirilicu Spisok kiriličnyh bukv Sravniteljna tabela kiriličnyh alfabetov Starokirilične čisla Bulgarica

Ж ←	Varianty kiriličnoj bukvy З	→ И
З з · З́ з́ · З̀ з̀ · З̌ з̌ · З̆ з̆ · З̑ з̑ · Ӟ ӟ · З̇ з̇ · З̊ з̊ · Ҙ ҙ · Ԅ ԅ · Ԇ ԇ · Ӡ ӡ · Ӡ̌ ӡ̌ · Ӡ̇ ӡ̇ · Ӡ̊ ӡ̊ · Z z · Ꙁ ꙁ · Ꙃ ꙃ · Ѕ ѕ · Ꙅ ꙅ · Ꚃ ꚃ · Ꚅ ꚅ · Ꚅ̆ ꚅ̆ · Ꚉ ꚉ

Е ←	Varianty kiriličnoj bukvy Ж	→ З
Ж ж · Ж̀ ж̀ · Ӂ ӂ · Ж̑ ж̑ · Ӝ ӝ · Ж̇ ж̇ · Ж̊ ж̊ · Ж̊ ̇ ж̊ ̇ · Җ җ · · · Ԫ ԫ · Ꚅ ꚅ · Ꚅ̆ ꚅ̆

[1] "Proposal to encode four Cyrillic characters in the BMP of the UCS" (PDF) (na anglijskom). 31 januara 2012. str. 5, 38, 40. Data dostupa: 17 novembra 2025.

[2] Бартоломей, Иван Алексеевич (1865). Абхазскій букварь (PDF). Тифлисъ. str. 1.

[3] Гулиа, Д.И.; Мачавариани, К.Д. (1892). Абхазская азбука. Главнѣйшія молитвы и заповѣди на абхазскомъ и церковно-славянскомъ языкахъ (PDF). Тифлисъ. str. 9, 13.

[4] Бгажба, Х.С. (1967). Из истории письменности в Абхазии (na russkom). Тбилиси: Мецниереба. str. 66.

[5] Бгажба, Х.С. (1964). Бзыбский диалект абхазского языка (Исследование и тексты) (na russkom). Тбилиси: Издательство Академии наук Грузинской ССР. str. 15.

[6] Услар, Петр (1862). Этнографія Кавказа. Языкознаніе. Абхазскій языкъ (PDF). Тифлисъ. str. 12–13.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]