Prějdti k sodržanju

Ꚉ

Izvor: Vikipedija

Ꚉ, ꚉ (ligatura ДЗ) je bukva razširjenogo kiriličnogo alfabeta, ktora imaje formu bukvy д s maloju bukvoju з na městu pravoj nožky.[1] Ona byla upotrěbjena v historičnyh ortografijah někojih neslovjanskyj jezykov, v ktoryh služila za označen‌je zvučnoj alveolarnoj afrikaty [d͡z] ili zvučnoj alveopalatalnoj afrikaty [d͡ʑ].

Osetinska gazeta «Ræstdzinad» (1923 g.)

Tuta bukva prvy raz pojavila se v osetinskoj ortografiji Andersa Sjögrena iz 1844 g.[2] Varianty Sjögrenovogo alfabeta koristali medžu drugymi Vsevolod Fjodorovič Miller v svojih «Osetinskyh etjudah» (1881–1887)[3][4] i episkop Iosif Čepigovskij v russko-osetinskom slovniku (1884),[5] a takože osetinska gazeta «Ræstdzinad» (1923 g.).

Alfabet Sjögrena (1844)
 
Alfabet Čepigovskogo (1884)

V pravopisu abhazskogo jezyka ukrajinskogo pedagoga Myhajla Zavadskogo, osnovanom na knigě Pjotra Karloviča Uslara iz 1862 g., Zavadskyj zaměnil Uslarovu rukopisnu bukvu ӡ na pečatnu bukvu ꚉ.[1] Jednakože v abhazskom ona ne prijela se, a v pozdnějših izdan‌jah, kako i v nyněšnjem abhazskom pravopisu, ponovno koristaje se bukva ӡ.

Abhazsky alfabet Zavadskogo (1887)

V komi-zyrjanskom i udmurtskom

[praviti | praviti izvorny kod]
Kursivno Ꚉ ꚉ
u Savvaitova

V tečen‌ju 19. stolětja bukva ꚉ takože byla upotrěbjena raznymi avtorami za pisan‌je komi-zyrjanskogo jezyka: v gramatikě i slovniku Pavla Savvaitova iz 1850 g.,[6][7] v bukvaru Andreja Popova iz 1865 g.[8] i v gramatikě Georgija Stepanoviča Lytkina iz 1889 g. [9]

Pod vlivom povyših Grigorij Jegovorič Vereščagin takože koristal bukvu ꚉ v udmurtskom, ale jegovo prědložen‌je v daljšem ne našlo praktično priměnjen‌ja.[10]

Kodovan‌je Ꚉ ꚉ
Nazva v Unikodu CYRILLIC CAPITAL LETTER DZZE CYRILLIC SMALL LETTER DZZE
Unikodšestnadseterična sistema U+A688 U+A689
deseterična sistema 42632 42633
HTMLšestnadseterična sistema Ꚉ ꚉ
deseterična sistema Ꚉ ꚉ
UTF-8 EA 9A 88 EA 9A 89
  1. 1 2 "Proposal to encode four Cyrillic characters in the BMP of the UCS" (PDF) (na anglijskom). 31 januara 2012. str. 6, 41. Data dostupa: 17 novembra 2025.
  2. ↑ Sjögren, Andreas (1844). Ірон ӕвзагахур, das ist, Ossetische Sprachlehre, nebst kurzem Ossetisch-Deutschen und Deutsch-Ossetischen Wörterbuche (na němečskom). St. Petersburg: Kaiserliche Akademie der Wissenschaften. str. 4–5, 11.
  3. ↑ "История письменности. Осетинский алфавит". Дзурут иронау (na russkom). Data dostupa: 18 novembra 2025.
  4. ↑ Миллер, Всеволод (1882). Осетинскіе этюды. Часть вторая. Изслѣдованія (PDF) (na russkom). Москва. str. 78–79.
  5. ↑ Иосиф (Чепиговский) (1884). Русско-осетинскій словарь с краткою грамматикою (na russkom). Владикавказъ. str. 1.
  6. ↑ Савваитовъ, Павелъ (1850). Грамматика зырянскаго языка (na russkom). Санктпетербургъ: Типографія Императорской Академіи Наукъ. str. 5–6.
  7. ↑ Савваитовъ, Павелъ (1850). Зырянско-русскій и русско-зырянскій словарь (na russkom). Санктпетербургъ: Типографія Императорской Академіи Наукъ.
  8. ↑ Поповъ, Андрей (1865). Азбука для зырянскаго юношества или легчайшій способъ зырянамъ научиться русской грамотѣ. Санктпетербургъ. str. 4–5.
  9. ↑ Лыткин, Г.С. (1889). "Грамматика зырянскаго языка". Зырянскій край при епископахъ пермскихъ и зырянскій языкъ : Пособіе при изученіи зырянами русскаго языка (na russkom). Санктпетербургъ: Типографія Императорской Академіи Наукъ. str. 1.
  10. ↑ Верещагин, Григорий Егорович (1895). О книгах на вотском языке (na russkom). Вятка: Губернская типография. str. 5, 8.

Vněšnje linky

[praviti | praviti izvorny kod]
Г ← Varianty kiriličnoj bukvy Д → Е

Д д · Д́ д́ · Д̀ д̀ · Д̆ д̆ · Д̌ д̌ · Д̈ д̈ · Д̓ д̓ · Д̊ д̊ · Д’ д’ · Д̣ д̣ · Д̨ д̨ · Ꚁ ꚁ · Δ δ · D d · Ԁ ԁ · Ԃ ԃ · Ꙣ ꙣ · Ꚉ ꚉ · Ԫ ԫ · Ԭ ԭ · · ДЖ дж · ᲁ

Ж ← Varianty kiriličnoj bukvy З → И

З з · З́ з́ · З̀ з̀ · З̌ з̌ · З̆ з̆ · З̑ з̑ · Ӟ ӟ · З̇ з̇ · З̊ з̊ · Ҙ ҙ · Ԅ ԅ · Ԇ ԇ · Ӡ ӡ · Ӡ̌ ӡ̌ · Ӡ̇ ӡ̇ · Ӡ̊ ӡ̊ · Z z · Ꙁ ꙁ · Ꙃ ꙃ · Ѕ ѕ · Ꙅ ꙅ · Ꚃ ꚃ · Ꚅ ꚅ · Ꚅ̆ ꚅ̆ · Ꚉ ꚉ