Argos (pes)
Argos (davnogreč.: Ἄργος) je legendarny lovečsky pes Odiseja, kralja Itaky v grečskoj mitologiji i glavnogo bogatyra Homerovoj Odiseje. Ačekoli scena s njim je kratka, ona naleži k obljubjenym i najemocionalnějšim fragmentam Odiseje. Ona simbolizuje věrnost, a jednočasno služi metaforom za propast Odisejevogo doma podčas jegovoj dolgotrajnogo odsutstva.
V Odiseji
[praviti | praviti izvorny kod]Kogda Odisej odpravil se na vojnu s Trojeju, on byl prinudženy ostaviti mladogo psa, razvedenogo njim samym, ješče nikogda ne uspěvši loviti s njim. V času odsutstva Odiseja dekadentski obožatelji jegovoj ženy Penelopy obyvali jegov palac i veselili se iz jegovogo imutka. Na početku oni ješče poněkogda sbirali psa s soboju na lovjenje dikyh koz, zajecev i jelenjev, ale pozdněje cělkovito go zanedbyvali.
Poslě dvadeseti lět, Odisej vračaje se v Itaku, zamaskovany bogynjeju Atenoju kako stary žebrak, da by pomylil obožateljev. Zajedno so svojim davnym prijateljem, svinjarom Evmejem, on podhodi do palaca. Nikto go ne poznavaje i daže dobry Evmej ne znaje, kto zaisto je toj žebrak. Ale v momentu, kogda oni razgovarjajut s soboju, jih priměčaje stary pes. On leži pri vratah na gnojišču, prězrěny, zanedbany, shudněly, jegova paršiva koža polna všij. Uslyšavši glasy, on podnosi glavu i nastražaje uši. A srazuměvši, že jegov pan zaisto se vrnul, on mahaje hvostom i spuščaje uši, ale je prěmnogo slaby, da by mogl se sbližiti. Odisej, videči go od dalja, skryto utiraje solzu, da by Evmej ne primětil, i rěče:
«Stranno, Evmeju, že taky pes leži tamo na gnojišču, ibo izdavaje mi se, že je krasiva životina. Hoti ja na prvy pogled ne mogu kazati, je li on lovečsky pes ili taky komnatny pes, ktorym jegov pan hvastaje se podčas obědov u drugyh, kogda leži pri jegovyh stopah, čekajuči na zakusky.»
«Očevidno, že on byl krasivy!», odgovarjaje Evmej. «Ale jegov pan uže davno ujehal i se ne vrnul, on pogynul v čudžině. Trěba bylo go uviděti, kogda Odisej odpravil se v Troju. Kako silno i bystro on uměl běgati po lěsah i dolinah! Nijedna dika životina ne izběgla od njego, a v prěslědovanju byl čudny. Kaky lovečsky pes on byl! A tutčas bědny zvěr sdyhaje v nudži na gnojišču. Jegov pan pogynul. A služnice, te lěnive děvy, ne obračajut mu uvagu! Taky je sposob slugov: kogda nemaje gospodara, oni stanut lěnivi i nebrěžni i volet ne rabotati neželi rabotati.»
S tutymi slovami svinjar vhodi v palac. A pes, uviděvši svojego pana poslě dvadeseti dolgyh lět, spuščaje glavu i umiraje...