Prějdti k sodržanju

Disident

Izvor: Vikipedija
Členi Ukrajinskogo helsinskogo sveza. Tretji iz lěvoj strany na drugom redu jest Vjačeslav Čornovil.
Andrej Saharov
Jacek Kuroń
Vaclav Havel

Disident (od lat.: dissidens «nesuglasny») v občem kontekstu jest inakomysleči člověk, ktory javno i aktivno protivi se občemu mněnju ili oficialnoj politikě vlady. Pojetje priměnjaje se glavno za opozicijnyh ljudij v diktaturah i totalitarnyh državah, tomu že v demokratičnyh državah svoboda izražanja mněnij jest osnovno pravo i vslěd togo samorazumna. Konflikt medžu osobnymi ubědženjami i državnoju doktrinoju često vodi k prěslědovanjam i represijam disidentov od strany avtoritetov.

Oprěděljenje disident često povezaje se v kontekstu Sovětskogo sojuza i držav Izhodnoj Evropy od 1960-yh lět do upada komunizma. Prědstavitelji opozicijnogo dviženja, v protivnosti k antisovětskym i antikomunističnym dviženjam prědhodnogo perioda, uže ne vojevali protiv sovětskomu ustroju i sovětskoj ideologiji posrědstvom nasilja, ale pozyvali se na sovětske zakonodateljstvo i oficialno proglašene cěnnosti.[1][2] Prvonačelno termin disident byl priměnjeny na Zapadu, a potom i sami inakomysleči načeli jego koristati.

Tvorby disidentov često byli publikovane za graniceju i vvozene kontrabandoju, ili pečetane nelegalnoju podzemnoju presoju, tako nazyvajemym «samizdatom».

Znajemi disidenti

[praviti | praviti izvorny kod]

Priklady znajemyh disidentov v periodu 1960–1990 sut:

v Rosiji
Andrej Sinjavskij, Aleksandr Solženicyn, Andrej Amalrik, Vladimir Bukovskij, Andrej Saharov
v Ukrajině
Levko Lukjanenko, Vjačeslav Čornovil, Vasyl Stus
v Gruziji
Zviad Gamsahurdia
v Čehiji
Vaclav Havel
v Poljskě
Jacek Kuroń, Adam Michnik, Jan Józef Lipski
v Rumuniji
Doina Cornea
v Jugoslaviji
Milovan Ðilas
  1. "История советских диссидентов". «Мемориал» (na russkom). Bylo arhivovano iz iztočnika 16 mareca 2011. Data dostupa: 12 aprilja 2015.
  2. С. A. Ковалев. "«Диссидент»" (na russkom). Bylo arhivovano iz iztočnika 23 februara 2009. Data dostupa: 12 aprilja 2025.