Ekomanipulacija

Tutoj kratky članok jest v začetku.

Možete pomogti Vikipediji uveličenjem članka. (junij 2026)

Ekomanipulacija, ang.: Greenwashing (složeno slovo, skonstruovano od "Whitewashing", izpranje do bělogo), takože zeleno pranje,^[1]^[2] jest forma reklamy ili marketingovy trik, ktory omamno koristaje zeleny PR i zeleny marketing da by uběditi publiku, že produckcija, cělje ili politiky organizacije sut prijatelske za prirodnu obsrědinu.^[3]^[4]^[5] Kompanije, ktore naměrno akceptujut ekomanipulačne komunikacijne strategije, često dělajut to, da by oddaliti sebe od svojih ekologičnyh prěstupkov ili prěstupkov svojih dostaviteljev.^[6] Firmy puskajut se do greenwashing'a glavno vslěd dvoh pričin: da by izgledati legitimnymi, i da by projektovati obraz ekologičnoj odpovědnosti na široku publiku.^[7] Zatože ne jestvuje harmonizovana medžunarodna definicija ekomanipulacije, jej oprěděljenje v konkretnom slučaju može byti značnoju vyzvoju za spotrěbiteljev i regulacijne organy.^[8]

Izkoristanje

Izraz "greenwashing" byl vprvo prědložen nju-jorkskym environmentalistom Džejom Vesterfeldom (Jay Westerveld)Джеjом Вестерфелдом (Jay Westerveld)^[9]^[10] v lětu 1986. V svojem eseju o hotelovom biznesu on jest opisal praktiku navěšivanja hotelami v komorah plakatov, ktore prizyvajut gostev koristati ručniky mnogokratno, vměsto tomu, daby jih oddavati v praljnu, i tako «shranjati» obsrědinu. Na javu, cělj, ktoromu sut slědovali gostinicy — skratiti traty na pranje. Vesterfeld jest opisal postupanje, ktoro imaje cěljem glavno doseganje koristi, ale ne realnu opeku ob obsrědine, kako "zeleno pranje" ili "greenwashing". Tutoj termin jest aplikovateljnym k slučajam, ako kompanije reklamujut svoje ekologične prědnosti i dosegnjenja vměsto realnyh vlaganij v "zelene" tehnologije. Napadnym priměrom jest lěpjenje na sodržnik s himikatami za zemjedeljstvo jarkyh etiket s zelenymi drěvami i listami, ktore muset izzyvati čuvstvo uvěrjenosti v bezpečnosti i ekologičnosti produkta vnutri. Ombudsmen Norvegije v spotrěbnyh tovarah jest izjavil slučaje, kogda proizvoditelj avtomobilov jest utvrdžal, že jego vozy sut ekologično čiste. Tutčas proizvoditelje imajut zabranjeno upotrěbjati v reklamě podobne terminy, zatože avtomobily sami po sebe ne mogut nesti dlja obsrědiny ničto, než škodu. Razlika jest jedino v toj ili inoj měrě negativnogo vplyva ^[11].

Linky i referencije

↑ "Season 5: It's Not Easy Being Green: Green Marketing". CBC Radio. 8 januara 2011. Bylo arhivovano iz iztočnika 4 avgusta 2011. Data dostupa: 30 julija 2022.
↑ "LP: 'The biggest environmental crime in history'". libertypost.org. Bylo arhivovano iz iztočnika 16 januara 2013. Data dostupa: 11 septembra 2009.
↑ Williams, Joe (2024). "Greenwashing: Appearance, illusion and the future of 'green' capitalism". Geography Compass. 18 (1): e12736. Bibcode:2024GComp..18E2736W. doi:10.1111/gec3.12736.
↑ Zioło, Magdalena; Bąk, Iwona; Spoz, Anna (2024). "Literature review of greenwashing research: State of the art". Corporate Social Responsibility and Environmental Management. 31 (6): 5343–5356. Bibcode:2024CSREM..31.5343Z. doi:10.1002/csr.2842.
↑ de Freitas Netto, Sebastião Vieira; Sobral, Marcos Felipe Falcão; Ribeiro, Ana Regina Bezerra; Soares, Gleibson Robert da Luz (2020). "Concepts and forms of greenwashing: a systematic review". Environmental Sciences Europe. 32: 19. doi:10.1186/s12302-020-0300-3.
↑ Pizzetti, Marta; Gatti, Lucia; Seele, Peter (aprilja 2021). "Firms Talk, Suppliers Walk: Analyzing the Locus of Greenwashing in the Blame Game and Introducing 'Vicarious Greenwashing'" (PDF). Journal of Business Ethics. 170 (1): 21–38. doi:10.1007/s10551-019-04406-2. S2CID 214383794.
↑ Walker, Kent; Wan, Fang (1 avgusta 2012). "The Harm of Symbolic Actions and Green-Washing: Corporate Actions and Communications on Environmental Performance and Their Financial Implications". Journal of Business Ethics (na anglijskom). 109 (2): 227–242. doi:10.1007/s10551-011-1122-4. ISSN 1573-0697.
↑ Pears, Peter; Baines, Tim; Williams, Oliver (24 julija 2023). "Greenwashing: Navigating the Risk". Harvard Law School Forum on Corporate Governance.
↑ "Commentary: When CSR is neither profit nor public good" (na anglijskom). Bylo arhivovano iz iztočnika 1 novembra 2021.
↑ "ABS-CNB News". Bylo arhivovano iz iztočnika 17 novembra 2015.
↑ Executive officer Ole Andre Tveit (red.). Use of environmental claims in the marketing of vehicles in relation to the Marketing Control Act (PDF) (na anglijskom). Forbrukerombudet. Bylo arhivovano iz iztočnika (PDF) 23 novembra 2010.

Vněšnje linky

Tutoj članok imaje prěvod iz članka «Greenwashing» v Vikipediji na anglijskom (spis avtorov; dozvoljen‌je CC BY-SA 4.0).
Tutoj članok imaje prěvod iz članka «Зелёный камуфляж» v Vikipediji na russkom (spis avtorov; dozvoljen‌je CC BY-SA 4.0).

[1] "Season 5: It's Not Easy Being Green: Green Marketing". CBC Radio. 8 januara 2011. Bylo arhivovano iz iztočnika 4 avgusta 2011. Data dostupa: 30 julija 2022.

[2] "LP: 'The biggest environmental crime in history'". libertypost.org. Bylo arhivovano iz iztočnika 16 januara 2013. Data dostupa: 11 septembra 2009.

[3] Williams, Joe (2024). "Greenwashing: Appearance, illusion and the future of 'green' capitalism". Geography Compass. 18 (1): e12736. Bibcode:2024GComp..18E2736W. doi:10.1111/gec3.12736.

[4] Zioło, Magdalena; Bąk, Iwona; Spoz, Anna (2024). "Literature review of greenwashing research: State of the art". Corporate Social Responsibility and Environmental Management. 31 (6): 5343–5356. Bibcode:2024CSREM..31.5343Z. doi:10.1002/csr.2842.

[5] Freitas Netto, Sebastião Vieira; Sobral, Marcos Felipe Falcão; Ribeiro, Ana Regina Bezerra; Soares, Gleibson Robert da Luz (2020). "Concepts and forms of greenwashing: a systematic review". Environmental Sciences Europe. 32: 19. doi:10.1186/s12302-020-0300-3.

[6] Pizzetti, Marta; Gatti, Lucia; Seele, Peter (aprilja 2021). "Firms Talk, Suppliers Walk: Analyzing the Locus of Greenwashing in the Blame Game and Introducing 'Vicarious Greenwashing'" (PDF). Journal of Business Ethics. 170 (1): 21–38. doi:10.1007/s10551-019-04406-2. S2CID 214383794.

[7] Walker, Kent; Wan, Fang (1 avgusta 2012). "The Harm of Symbolic Actions and Green-Washing: Corporate Actions and Communications on Environmental Performance and Their Financial Implications". Journal of Business Ethics (na anglijskom). 109 (2): 227–242. doi:10.1007/s10551-011-1122-4. ISSN 1573-0697.

[Harvard-8] Pears, Peter; Baines, Tim; Williams, Oliver (24 julija 2023). "Greenwashing: Navigating the Risk". Harvard Law School Forum on Corporate Governance.

[9] "Commentary: When CSR is neither profit nor public good" (na anglijskom). Bylo arhivovano iz iztočnika 1 novembra 2021.

[10] "ABS-CNB News". Bylo arhivovano iz iztočnika 17 novembra 2015.

[11] Executive officer Ole Andre Tveit (red.). Use of environmental claims in the marketing of vehicles in relation to the Marketing Control Act (PDF) (na anglijskom). Forbrukerombudet. Bylo arhivovano iz iztočnika (PDF) 23 novembra 2010.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]