Ljubov

Srdce — razprostranjeny simbol ljubvi

Ljubov jest harakteristično čuvstvo člověka, gluboka privezannost do drugogo člověka abo objekta, gluboka simpatija.

Ljubov sodrživaje v sobě red silnyh i pozitivnyh emocionalnyh i psihičnyh kondicij, od najvozvyšenějšej čestnosti do najprostějšego zadovoljenja. Ljubov jest jednoju iz treh glavnyh hristijanskyh čestnostij zajedno s věroju i nadějeju. Velika različnost smyslnyh odtěnkov v skupině s trudnostju samogo čuvstva označaje, že ljubov jest neobyčno trudnoju dlja definicije po sravnjenju s definicijami drugyh emocionalnyh kondicij. Najvyše često ljubov opisyvajut kako čuvstvo silnogo povlěčenja i emocionalnoj privezannosti. Čuvstvo obratno do ljubvi jest nenavist, a takože ravnodušnost.

Ješče ljubov obvažaje se kako filozofska kategorija v formě subjektivnogo odnošenja, intimnogo izbirateljskogo čuvstva, ktoro je napravjeno na prědmet ljubvi. Ljubov jest važnějšim subjektivnym ukazateljem ščestja.

Antični grki odličali několiko tipov ljubvi: rodinnu ljubov (storge), prijateljsku ljubov (filija), romantičnu ljubov (eros) i žrtvenu ljubov (agape). Po odnošenju k objektu ljubvi govoret o ljubvi roditeljev k svojim dětam, dětij k svojim roditeljam, medžu bratjami i sestrami, medžu mužem i ženoju, ljubvi ko vsim ljudam, ljubvi k Bogu. Ljubov takože može byti nevzajemnoju abo platoničnoju.

Ljubov kak dolgo i krěpko čuvstvo prijeto odličati od zaljubjenosti, ktora jest silno izraženoju emocionalnoju kondicijeju, ktora može brzo ugasnuti ili, naopak, stati nastoječeju ljubovju.

Etimologija

Medžuslovjansko slovo «ljubov» vozhodi k praslovjanskomu *ĺuby (rod. *ĺubъve), od praindoevr. *lewbʰ- «ljubiti, želati». Rodstvene jemu sut lit. liaupsė̃ «povaga; hvalebna pěsnja», liáupsinti «proslavjati», st.-ind. lúbhyati «želaje», lōbhas «ohota, žedža», lōbháyati «vozbudžaje ohotu», got. liufs, st.-gornonem. liob «dragy, mily»; s drugym vokalizmom: st.-gornonem. lоb sr. r. «hvala», got. lubains ž. «naděja», galaubjan «věriti».

Vidy ljubvi

Mati drži svoje děte

• Roditeljska ljubov, s jednoj strany, sodrživaje v sobě biologične instinkty, ktore sut harakteristične kako dlja člověka, tako i dlja životin, a s drugoj — to jest intelektualna naslada, ktora jest možliva jedino na oprěděljenyh uravnjah kultury.
• Nevzajemna ljubov jest situacija, v ktoroj jedin člověk (subjekt) čuje romantične čuvstva do drugogo člověka (objekta), ktory ne odzyvaje se vzajemnostju. Tema nevzajemnoj ljubvi često koristaje se v tvorbě — poeziji, muzikě, literaturě.
• Platonična ljubov, v modernom značenju tutogo izraženja, — jest vozvyšene odnošenja, ktore sut osovane na duhovnoj atrakciji i romantičnoj čuvstvenosti (o čuvstvu ljubvi), bez fizičnoj atrakciji.

Osnovy pojmanja ljubvi

Terminologija

Mnogostrannost i dialektičnost ljubvi sut porodili nemalu kolikost interpretacij tutogo fenomena v različnyh jezykah i kulturah na proteženju vsej historije člověčskogo spoločenstva.

Klasifikacija form ljubvi

Različenje raznyh tipov ljubvi možno viděti uže v starogrečskom jezyku:

• «eros» (st.-greč. ἔρως) jest romantična ljubov, spontanna, obdivjana, v formě obožanja, napravjena na objekt ljubvi «snizu vgoru» i ne ostavjajuča města dlja žalosti abo lagodnosti;
• «filija» (st.-greč. φιλία) jest ljubov-družba abo ljubovna privezannost, porodžena socialnymi svezami i osobnym izborom;
• «storge» (st.-greč. στοργί) jest ljubov-něžnost, osoblivo rodinna;
• «agape» (st.-greč. ἀγάπη) jest žrtvena ljubov, bezuslovna ljubov, v hristijanstvu jest ljubovju od Boga do člověka.

Takože grekami uděljalo se je ješče tri vida ljubvi:

• «ludus» (lat. ludus) — ljubov-igra do prvoj nudy, osnovana seksualnoj atrakciji i napravjena na dobyvanje prijatnostij;
• «manija» (st.-greč. μανία) — ljubov-obsesija, osnova ktoroj jest strast i revnivost. Antični greki nazyvali maniju «bezumjem od bogov»;
• «pragma» (st.-greč. πράγμα) — racionalna ljubov, kogda prěžitje čuvstva jest motivovano ne srdečnoju privezannostju, a samo egoističnymi interesami s cěljem dobyvanja izgody.

Daljši na tutoj osnově byl je razrabotan red klasifikacij, vključno prědložena kanadskym naučnikom Дж. А. Ли (J. A. Lee)J. A. Lee koncepcija šesti ljubovnyh stiljev: tri osnovnyh stilja — eros, storge i ludus — v svojih směšenjah davajut ješče tri: agape, maniju i pragmu.

Znajemy russky filozof V. S. Solovjov izznačaje ljubov kako atrakciju jednogo živogo stvora do drugogo dlja sjediněnja s njim i vzajemnogo vozpolněnja žitja i uděljaje tri jejinogo vida:

• Ljubov, ktora vyše davaje, než dobyvaje, abo nizhodeča ljubov (lat. amor descendens) — k tutomu vidu ljubvi on odnosi roditeljsku ljubov, glavno materinsku ljubov do dětij. U člověka tuta ljubov, abo opekunstvo starših nad mladšimi, obrana slabyh silnymi, tvori otčinu i postupno organizuje se v nacionalno-državny byt;
• Ljubov, ktora vyše dobyvaje, než davaje, abo vozhoděča ljubov (lat. amor ascendens) — k tutomu vidu ljubvi on odnosi ljubov dětij do roditeljev, a takože privezanost životin do svojih vlastnikov, osoblivo oddanost domašnjih životnyh člověku. U člověka, kako on mněvaje, tuta ljubov može razprostranjati se takože na umrlyh prědkov, a poslě i na veče obči i oddaljeny pričiny bytja (do vsesvětnogo providěnja, jedinovogo Otca Nebesnogo), i jest žrlom vsego religijnogo razvitja člověčstva;
• Ljubov, ktora ravno davaje i dobyvaje, abo seksualna ljubov (lat. amor aequalis) — k tutomu vidu ljubvi on odnosi ljubov suprugov jedin do drugogo, a takože odpornu svez medžu roditeljami u drugyh vidov životin (ptic, něktoryh zvěrev i t.d.) U člověka tuta ljubov može dostigati vida perfektnoj kompletnosti žitijnoj vzajemnosti i prěz tuto stanovi se vyšnym simbolom idealnogo odnošenja medžu osobnym žrlom i spoločnym cělym.

Solovjov akcentuje, že v Bibliji odnošenja medžu Bogom (vključno v licu Hristosa i Crkvi) i izbranoj jim narodnostju izobražajut se glavno kak supružsky sojuz, iz čego on dělaje izvod, že idealno žrlo spoločnyh odnošenij, po hristijanstvu, jest ne vlast, a ljubov.

Takože Solovjov piše, že s pogleda etiky ljubov prědstavjaje soboju složno javjenje, ktoro sostoji iz:

1. Žalosti, ktora dominuje d roditeljskoj ljubvi;
2. Považanja, ktoro dominuje v ljubvi dětij k roditeljam i iztěkajuči iz njej religijnoj ljubvi;
3. Čuvstva styda, v sjedinjenji s dvoma prvymi elementami formujučego člověčsku formu seksualnoj abo supružskoj ljubvi.

Vněšnje linky

• Tutoj članok imaje prěvod iz članka «Любовь» v Vikipediji na russkom (spis avtorov; dozvoljen‌je CC BY-SA 4.0).