München

München (izgovor: Мӱнхен (něm.: München ^ⓘ [ˈmʏnçən], bav.: Minga [ˈmɪŋ(ː)ɐ]) jest glavny grad Svobodnoj državy Bavarije. Imajuči naseljenje 1,48 mln. ljudij v 2020 g. i površinu povyše 310 km², MünchenМӱнхен jest največše gradsko poseljenje Bavarije po čislu žiteljev i površině, a takože tretji največši grad Federalnoj republiky Němcije poslě Berlina i Hamburga i trinadseto največše gradsko poseljenje v Evropejskom Sojuzu. Iz pričiny maloj površiny v sravnjenju s drugymi němečskymi metropolijami, MünchenМӱнхен harakterizuje se odnositeljno vysokoju gustotoju naseljenja.

Položeny pri rěkě Isar, MünchenМӱнхен jest jedin iz najvažnějših ekonomičnyh i kulturnyh centrov Němcije. Od 1175 g. imaje gradsky status. V njem nahodet se universitety, nesčisljene historične budynky i ponad 12 tys. medialnyh i kinematografičnyh prědprijemstv. Od 1970-yh lět on razvil se v jedin iz najbogatějših v Evropě. Grad imaje cvětajuču ekonomiju i služi kako sědališče velikyh medžunarodnyh korporacij kako Siemens, BMW, MAN i Allianz. Kromě togo, MünchenМӱнхен jest važny centr proizvodstva v oblasti aviacije, astronavtiky, elektroničnogo inženjerstva, naučnyh orudij i pivovarstva.

Ime grada

Ime grada prvy raz pojavilo se v dokumentu iz 1158 goda, v ktorom bylo spomněno forum apud Munichen, pri čem Munichen byl dativ množiny od srědnjevysokoněmečskogo slova Münich «monah, mnih» (umlaut onogda često ne byl pisany), zato apud Munichen znači: bî (den) münichen «u monahov». V srědnjevěčnom latinskom grad nazyval se Monacum, poněkogda takože Monachium ili Monachia.

V někojih slovjanskyh jezykah grad imaje vlastno slovjansko ime: češ.: Mnichov, slovač.: Mníchov, gorno- i dolnoluž. Mnichow, rusin.: Мнихів. Slovenečsky i srbohrvatsky jezyky imajut zastarělo ime Monakovo, ukrajinsky zastarělo ime Монахів. V poljskom koristaje se latinsko ime Monachium.