Medžunarodna organizacija za standardizaciju

Medžunarodna organizacija za standardizaciju (International Organization for Standardization, ISO) jest medžunarodna organizacija za universalne jedine normy i izdavajut medžunarodne normy za vse, mimo elektriky i elektroniky. Za njih jest odgovorna IEC, mimo telekomunikacije, ktora jest dělom ITU. Vse oni sut sjedinjene v WSC (Medžunarodnu suraborotu za standardy).
Organizacja byla osnovana 26 oktobra 1946 goda v Londonu na konferenciji prědstaviteljev nacionalnyh organizacij za normalizaciju. Ona prošla v dnjah 14–27 oktobra, a byla organizovana Britanskym intitutom standardov BSI. V dnju 23 fevruara 1947 g. ISO oficialno započelo svoju dějateljnost.
Standardy
[praviti | praviti izvorny kod]Standardy ISO numerujut se po obrazcu ISO[/IEC] [IS] nnnn[:XXXX]: Nazvanje, kde „nnnn“ jest numer standarda, „XXXX“ jest data publikovanja, a „Nazvanje“ opisuje prědmet. „IEC“ dodavaje se toliko za standardy JTC1. Data i „IS“ ne vključajut se v nepolne ili nepublikovane standardy i mogut byti izključene pri oprědeljenyh uslovjah. ISO takože tvori tehnične spravy za materialy, ktore ne stavajut medžunarodnymi standardami s kodom TR vměsto IS. Rědke tehnične popravky vnoset se v istnujuče standardy iz-za grěšek ili za podobšene.
Členske državy ISO
[praviti | praviti izvorny kod]
Medžunarodna organizacija za standardizaciju imaje 177 narodnyh standardizacijnyh organov, s jednym členom za državu, reprezentujučim ju v ISO.[1]
Razrabotanje standarda
[praviti | praviti izvorny kod]Standardy projavjut kompleksny proces razrabotky, ktory ide v peti etapah:[2]
- Prědloženje;
- Podgotovka;
- Komitet;
- Izslědovanje;
- Odobrjenje.
V 1990-h godah, pod naporom bystrogo razvitja informacijnyh tehnologij, ISO oslabila proces razrabotky standardov, vključajuči dějateljnost konsorciumov, ktora ne uvažala se zagroženjem dlja oficialnoj sistemy standardizacije.
Dnes dostupno jest několiko tipov normativnyh dokumentov[3] :
- Standard ISO;
- ISO/PAS, občedostupna specifikacija;
- ISO/TS, tehnična specifikacija (napriměr ISO/TS 15000 na ebXML);
- ISO/TR, tehničny raport;
- Dogovor o medžunarodnom seminaru (IWA);
- Rukovodstvo ISO.
Oficialne jezyky ISO sut anglijsky, francuzsky i russky.
Medžuslovjansky jezyk imaje kod v standardě ISO, no ne v prvoj česti (ISO 639-1), a v tretjej (ISO 639-3), ktora takože obimaje umětne jezyky. Medžuslovjansky jezyk byl oficialno prijety v spisok jezykov SIL International (organ, odpovědajuči za standard ISO 639-3) v godu 2024. Kod — ISV.
Iztočniky
[praviti | praviti izvorny kod]- ↑ "About ISO: Members". Data dostupa: 4 maja 2026.
- ↑ "Système international harmonisé d'indicatif de stades pour l'élaboration des normes". Data dostupa: 4 maja 2026.
- ↑ "Les référentiels de l'ISO". Data dostupa: 4 maja 2026.