Mongolsky črvjak smrti

Mongolsky črvjak smrti, namaljeval belgijsky maljar Pieter Dirkx

Amfisbena, priklad beznogogo jaščera

Anatomija graboida na osnově filma Tremors

Mongolsky črvjak smrti (mon.: олгой-хорхой) je legendarny ogromny črvjak, ktory suglasno poněkojim žive v pustynji Gobi v Mongoliji. Stvor byl opisany kako tolsty črvjak, črveny kako krov, s dolžinoju 0,6 do 1,2 metra, ktory žive i dvigaje se pod pěskom. Městna nazva, olgoj-horhoj znači «velikojelitny črvjak», ibo govori se, že on izgledaje kako kravje jelito. Sut oprěděljene osoblive harakteristiky, ktore městni Mongoli mu pripisyvajut – na priklad, že uměje pljuvati žoltym jadom, ktory pri kontaktu je smrtonosny, i že uměje ubiti od dalja. V občem jednako stvor je uvažany kriptozoologičnoju bytostju, a věsti o njim sut sporne ili nepotvrdžene.

V folkloru

Životinu prvy raz opisal amerikansky paleontolog Roy Chapman Andrews v knigě On the Trail of Ancient Man (1926 g.) na osnově informacije dobytoj od mongolskogo premier-ministra Damdinbazara, ktory tvrdil, že znaje někogo, ktory go uviděl. Andrews napisal, že

Nikto iz prisutnyh nikogda ne uviděl toj stvor, ale vsi silno věrili v jegovo istnovan‌je i opisali go podrobno. On imaje oblik kolbasy okolo dvoh stop dolžiny, ne imaje ni glavu ni nogy, a je tako jadovity, že samo dotknutje uže znači momentalnu smrt. On žive v najbolje opustošenyh čestah pustynji Gobi, kamo my jesmo putovali.

Pozdněje, rosijsky paleontolog i pisatelj fantastiky Ivan Jefremov i češsky kriptozoolog Ivan Mackerle organizovali ekspedicije do Mongolije, ale nikogda go ne našli, ačekoli uslyšeli od raznyh ljudij, že znajut někogo, ktory go uviděl. Sam Andrews ne věril, že istnuje, tvrdeči, že «za Mongolov on je to, čto drakon je za Kitajcev». Možno zaključiti, že nemaje naučno věrodostojnyh dokazov na istnovan‌je mongolskogo črvjaka smrti. Někoji myslet, že on s obzirom na suhy klimat v istinnosti je gad – može zmija ili beznogy jaščer.

V popularnoj kulturě

Mongolsky črvjak smrti byl inspiracija za razne tvorby popularnoj kultury. Na njim sut bazovane graboidy v filmu Tremors («stresen‌ja») (1990 g.), film Mongolian Death Worm (2010 g.) i ogromny črvjak v japonskoj mangě i anime Dandadan (od 2021 g.)