Pěšak (šahy)

Pěšak ili pion (literovo izznačańje v šahovom zapisu jest (angl.) p.) je najslabějša šahova figura. Na početku igry každy iz igračev imaje po 8 pěšakov, ktore sut razměščene: běle na drugoj, črne na sedmoj šahovoj horizontali. Pěšak, koj došel do osmoj (dlja bělyh) abo prvoj (dlja črnyh) horizontali, obračaje se vo vsaku figuru, kromě kralja.

• 
  Běly pěšak
• 
  Črny pěšak

Zaležno od šahovoj vertikali, na ktoroj stoji pěšak, jego imenujut kraljevskim, damovym, věževym, lovcevym abo konjevym. Takož, pěšakov «e, d» imenujut centralnymi, a «a, h» imenujut krajnymi. Pěšaky sut takož prohodne, izolovane, povezane, zablokovane i tako dalje.

Vslěd svojej slabosti v odrazlikě od inyh figur, tuta figura metaforično može utělesnjati bezpomočnost, nizko město v spoločnosti i hierarhiji, napriklad: «On byl prosto pěšakom v jego rukah».

Hod

• Pěšak može hoditi naprěd na svobodno polje, ktoro je razměščeno na jego vertikali;
• S početkovoj pozičije pěšak može idti na dva polja vprěd (ako li dva tutyh polja sut svobodne);
• Pěšak hodi na polje, ktoro zanimaje figura supernika na bočnom polje susědnyh vertikalij, odnočasno s sjetjem tutoj figury s šahovnicy;
• Pěšak, koj atakuje polje, ktoro prošel pěšak supernika, ktory dvignal jej razom na dva polja vprěd, može vzeti togo pěšaka tako, kako by vzel jego, ako li on by izrabil hod toliko na odno polje naprěd. Tuto vzetje može izpolniti jedino slědnym hodom i nazyvaje se «vzetje na prohodě».

Vzetje na prohodě

Jestvuje specifično pravilo «uhodečego pěšaka» ili «vzetje na prohodě» (fr.: en passant). Pěšak može atakovati pěšaka svojego suprotivnika, ako li suprotivnik izrabil prvy hod i prosěl atakujemo polje, i jego pěšak stanul na boku.

Obračańje

Ako li pěšak došel so poslědnjej horizontali, igrač može směniti jego na damu, věžu, lovca abo konja svojego kolora. Tuto obačańje jest čest togože hoda.

Ne jest značimo, koliko jest figur togo tipa tutčas na šahovnicě. Najcestěje pěšaka igrači směnjajut na damu (najsilnjejša figura), ale v něktoryh slučajah jest izgodno směniti jego na inu figuru abo jestli ne imaje značeńja (ako li na nastupnom hodu, napriklad, figuru atakuje supernik).

Unikod

Unikod imaje dva koda dlja pěšaka:

♟ U+265F Črny pěšak (HTML ♟)

♙ U+2659 Běly pěšak (HTML ♙)