Pomoč:Kategorije

Kategorija je specialna stranica, ktora izobražaje avtomatično generovany, alfabetičny spisok tematično povezanyh člankov.

Začto kategorije?

Težko je orientovati se v viki, ktora imaje 1,625 člankov. A čim bolje ona raste, tym težje je nahodženje něčego. Softver Vikimedije davaje različne orudja za najdenje člankov. Na priklad, s pomočju funkcije «Iskanje» možno je bezposrědno prějdti na članok, pod uslovjem, že vy znajete prve bukvy zaglavja. Tym samym sposobom takože je možno poiskati po vsih člankah oprěděljeno ključno slovo. Drugy sposob je funkcija «Vse stranice», ktora izobražaje alfabetičny spisok vsih člankov v Vikipediji, a s pomočju funkcije «linky napravjajuče ovde» možno je najdti spisok vsih člankov, ktore sodrživajut link na stranicu, kde nahodite se tutčas (napr. [[Special:WhatLinksHere/Slovjanske jezyky]] izobražaje spisok vsih člankov, ktore linkujut na Slovjanske jezyky). Tute orudja sut mnogo pomočne, ale nedostatočne, kogda vy iščete vse članky svezane s oprěděljenoju temoju. Samorazumno, za take situacije možno je stvoriti stranice, ktore sostojet iz samyh linkov, ale s tym je problem, že vse trěba poddrživati dvojno, i v praktikě take stranice bystro stanut ustarěle i nekompletne. Iz toj pričiny softver takože podavaje sovsim ino orudje, imenno: kategorije.

Čim one sut

Kategorije v istinnosti sut sbory vzajemno svezanyh člankov, o ktoryh uvažaje se, že naležet k jednoj taksonomičnoj kategoriji, na priklad: geografične entitety ili ljudi. Zato možno je uměstiti dane članky do oddělnyh kategorij, v tutom slučaju: Kategorija:Geografija i Kategorija:Ljudi. Ako vy iščete, napriklad, informaciju o oprěděljenom kraju ili gradu, ili surfujete prosto po Vikipediji, s legkostju najdete taku informaciju, prěgledajuči zaglavja v danoj kategoriji. Vse kategorije v Vikipediji nahodet se bezposrědno ili posrědno v jednoj glavnoj kategorijiједној главној категорији.

Podkategorije

Kategorije sodrživajut članky, ale takože mogut sodrživati druge kategorije. Take kategorije sut znane kako podkategorije. Kategorija:LjudiKategorija:Људи, na priklad, sodrživala by ogromnu i postojanno narastajuču kolikost biografij. V takyh situacijah bylo by upotrěbimo razděliti ju na podkategorije, napriklad: Kategorija:NaučnikiKategorija:Научники, Kategorija:PolitikiKategorija:Политики, Kategorija:PisateljiKategorija:Писатељи i tako dalje. Take podkategorije takože mogut iměti svoje vlastne podkategorije. Na priklad, imajemo značnu kolikost člankov o Rosiji i zato imajemo oddělnu kategoriju Kategorija:RosijaKategorija:Росија, ktora sodrživaje vse članky, ktore odnoset se k tomu kraju, i ktora je podkategorija vysšej kategorije Kategorija:Državy v EvropěKategorija:Државы в Европє, ktora poslědovateljno sama je podkategorija dvoh vysših: Kategorija:DržavyKategorija:Државы i Kategorija:EvropaKategorija:Европа.

Takym sposobom kategorije tvoret jedno veliko drěvo s mnogymi větvami i uravnjami, ktoro umožnjaje legku navigaciju po ogromnoj kolikosti naših člankov.

Kako je najdti?

Ako vy iščete kategoriju, sut razne sposoby, da byste ju našli. Možno je načeti od kategorije Prědmety (glavnoj kategorije s enciklopedičnymi člankami) i po logikě «shoditi vniz». Takym samym sposobom takože možno je koristati Drěvo kategorij, na priklad: Special:CategoryTree/PrědmetySpecial:CategoryTree/Прєдметы. Polny spis vsih kategorij vy najdete tu. Očevidno, vy vsegda možete poiskati kategorije s pomočju obyčnoj funkcije iskan‌ja – togda ne zabudite dodati prědrastku «Kategorija:». Ako vy hočete prěgleděti kategorije, v ktoroj ista stranica naleži, izberite kategoriju v grupě «Kategorije: xxx, xxx, xxx», ktora pravdpodobno nahodi se na dolu stranice, i nakliknite ju.

Kako je koristati

Dodavan‌je članka v kategoriju je legko: vpišite slědujuči tekst na dolu članka: [[Kategorija:<nazva>]] i zaměnite <nazva nazvoju požedanoj vami kategorije. Vy možete dodati članok v toliko kategorij, koliko vy hočete – kolikost kategorij ne je ograničena. Kogda vy zapišete članok, uvidete tekst «Kategorije: xxx, xxx, xxx» na dolu stranice. Ake nakliknete jednu iz njih, uvidite, že vaš članok byl dodany i nahodi se srěd drugyh člankov, ktore naležet k tojže samoj kategoriji.

Tako samo, kako v slučaju člankov, link v kategoriju može byti nebesky ili črveny. Ako link je črveny, to znači, že tuta kategorija ješče ne imaju stranicu, ale vsekako može sodrživati članky.

Teoretično možno je uměstiti povyši tekst kdekoli v članku. Obyčajno, jednakože, linky v kategorije povinne sut nahoditi se v městu, kde je legko jih najdti, čto v praktikě znači: na samom koncu stranice.

Vnutri jednoj kategorije zaglavja vsih člankov sut izobražane alfabetično. Ako vy hočete, že vaš članok najde v drugom městu v alfabetičnom poredku, možete to prostym sposobom sdělati s pomočju vertikalnoj črtky | po nazvě kategorije, po ktoroj vpišete svoje prědpočitano město v alfabetizaciji. Tuta funkcija je osoblivo upotrěbima v slučaj imen ljudij. Zaglavja člankov o ljudah obyčno načinajut se od jihnyh imen, ale kategorije o ljudah obyčno sut alfabetizovane po prězimenah (rodnyh nazvah). Na priklad, ako v članku Nikola Tesla pišete [[Kategorija:Naučniki]][[Kategorija:Научники]], članok bude pod bukvoju N. Ale ako pišete [[Kategorija:Naučniki|Tesla, Nikola]][[Kategorija:Naučniki|Тесла, Никола]], on bude pod bukvoju T, kako by zaglavje članka bylo «Tesla, Nikola».

Ako vy hočete pisati něčto ob oprěděljenoj kategorije, ale ne dodati v nju stranicu, kde pišete (napr. na besědnoj stranici ili v Krčmě), pišite dvojtoček : prěd slovom Kategorija, tako: [[:Kategorija:<nazva>]][[:Kategorija:<назва>]]. Tym sposobom vy tvorite obyčny link v kategoriju. Na priklad, sintaksa [[:Kategorija:Životne]][[:Kategorija:Животне]] v vašem tekstu bude izgledati tako: Kategorija:ŽivotneKategorija:Животне.

Kako je stvoriti?

Ako vy jeste dodali članok v kategoriju, ktora ješče ne istnuje, vy uvidite črveny link v razdělu kategorij na dolu stranice. Stranicu kategorije možno je stvoriti i izpraviti tako samo, kako kojkoli obyčny članok. Kategorije takože možno je dodati drugym kategorijam. Prěporučaje se (ačekoli to ne je obvezno), že dodate kratky opis prědmeta novoj kategorije. Jednakože ne koristajte kategorij kako sposob za prědavan‌je meritoričnoj informacije, ibo k tomu služet članky, a ne kategorije.

Teoretično vy možete iztvoriti kategoriji s pomočju funkcij «iskan‌je» (napr. Special:Search/Kategorija:GlupostiSpecial:Search/Kategorija:Глупости) ili daže vpisati ju bezposrědno v adresnu liniju (napr. https://isv.wikipedia.org/wiki/Kategorija:Glupostihttps://isv.wikipedia.org/wiki/Kategorija:Глупости). Jednakože take metody silno odsovětujut se, ibo prazdne kategorije nikomu ne sut potrěbne.

V občem probuje, kako možno, koristati istnujuče kategorije (možete je najdti na stranici Special:Categories ili s pomočju drěva kategorij). Tvorite nove kategorije jedino, kogda nijedna iz istnujučih kategorij ne je sposobna, najlěpje, kogda uže je značna kolikost drugyh člankov sposobnyh za vključen‌je v njej, ili prinajmenje, kogda očekujete značnu kolikost v blizkoj budučnosti. Pametajte, že kategorije služet za legko nahodžen‌je člankov; kategorije sodrživajuče samo jedin članok nepotrěbno komplikujut navigaciju!

Kategorizacija prěnapravjenij

Prěnapravjen‌ja sut stranice, ktore ne imajut vlastno sodržan‌je, ale prěnapravjajut avtomatično na drugu stranicu. Iz toj pričiny kategorizovan‌je prěnapravjenij v občem je bezsmyslno. Jednakože v poněkojih slučajah dodan‌jke kategorije može byti upotrěbimo. Priklad: Uzajemni Pravopis Slavjanski je variant medžuslovjanskogo jezyka, ale opis jezyka nahodi se v članku ob avtoru i pod linkom na jezyk nahodi se prěnapravjen‌je na dany razděl togo članka. Ale prěnapravjen‌je takože imaje kategoriju i sodrživaje slědujuči tekst: #REDIRECT [[Matija Majar-Ziljski#Uzajemni Pravopis Slavjanski]] [[Kategorija:Medžuslovjansky]]. Ako nakliknete link na Uzajemni Pravopis Slavjanski, vy avtomatično prějdete na stranicu Matija Majar-Ziljski, ale jednočasno nahodi se link s nazvoju jezyka v Kategorija:MedžuslovjanskyKategorija:Меджусловјанскы.

Čego izběgati

• Prěd tym, že stvorite novu kategoriju, ubědite se, že ne stvorite něčto, čto uže istnuje pod drugoju nazvoju. Na priklad, istnuje Kategorija:ZvězdoznavstvoKategorija:Звєздознавство, takto nemaje smysla, že stvorite Kategorija:AstronomijaKategorija:Астрономија. Pametajte, že nazvy kategorij različajut medžu velikymi i malymi bukvami, da by ne bylo dvoh oddělnyh kategorij o jednom prědmetu (napr. Kategorija:Sovětsky sojuzKategorija:Совєтскы сојуз i Kategorija:Sovětsky sojuzKategorija:Совєтскы Сојуз)). Takože myslite o tom, že nazvy kategorij najčestěje sut v množině (napr. Kategorija:AktoriKategorija:Актори, a ne Kategorija:AktorKategorija:Актор).
• Ne dělajte nadměrno podrobne kategorije, ktore pravdopodobno nikogda ne budut sodrživati veče neželi jedin ili dva članky. Ako, na priklad, v cěloj Vikipediji nahodi se sam jedin članok o lukostrělcu i podzrěvaješ, že daže za dvadeset lět ne budemo tu iměti veče neželi 10-20 člankov o lukostrělcah, vy možete spokojno stvoriti Kategorija:LukostrělciKategorija:Лукострєлци, ale stvorjen‌je takyh kategorij kako Kategorija:Němečski lukostrělciKategorija:Нємечски лукострєлци bylo by sovsim bezsmyslno. Toliko kogda v danoj kategoriji nahodet se pet ili veče člankov možno je začeti mysliti o stvorjen‌ju takoj podkategorije, ktora v danom prikladu stala podkategorija dvoh vysših, napr. Kategorija:Němečski sportovciKategorija:Нємечски спортовци i Kategorija:LukostrělciKategorija:Лукострєлци.
• V občem izběgajte nadkategorizacije i probujte ne dodavati članky v veče neželi tri ili četyri kategorije. Ne trěba, že kategorizacija članka sama v sobě je dodatočna informacija. Pametajte, že kategorije imajut ulegšiti nahodžen‌je člankov. Je mnogo potencialnyh kategorij, na ktore nikto ne čekaje.
• Nakonec, ne dodavajte članky v razne uravnje tojže samoj větvy drěva kategorij. Na priklad, Poljska je država v Evropě i zato povinna nahoditi se v Kategorija:Državy v EvropěKategorija:Државы в Европє. Ta kategorija uže je podkategorija Kategorija:DržavyKategorija:Државы i Kategorija:EvropaKategorija:Европа, takto dodan‌je togo članka v tamte kategorije je nepotrěbno.