Srědnja i Vozhodna Evropa
.png)
Srědnja i Vozhodna Evropa (ili Centralna i Iztočna Evropa) je geopolitično oprěděljenje regiona, ktory sodrživaje državy sěverovozhodnoj Evropě, prěd vsim Baltičske državy, Srědnja Evropa (osoblivo Višegradsku grupu[1][2]), Vozhodnu Evropu i Južnovozhodnu Evropu (osoblivo Balkansky poluostrov, čto v praktikě označaje byvše socialistične državy vozhodnogo bloka v Evropě, a takože Jugoslaviju).
Organizacija za ekonomičnu surabotu i razvoj (OECD) takože upotrěbjaje oprěděljenje «Državy Srědnjej i Vozhodnoj Evropy» za skupinu někojih iz povyših držav. Poněkogda tuto oprěděljenje služi kako alternativa za širšu nazvu «Vozhodna Evropa», izključajuči Rosiju za vysšu nevtralnost.[3][4][5][6][7] V historičnom smyslu tutoj region takože je definirovany kako teritorija medžu tremi imperijami: Světa rimska imperija ili Avstro-Vugrija, Němečska imperija i Rosijska imperija.
Definicije
[praviti | praviti izvorny kod]Oprěděljenje «Srědnja i Vozhodna Evropa» vključaje državy Vozhodnogo bloka (Varšavskogo pakta na zapadu poslěvojennoj granice Sovětskogo sojuza, nezavisne državy byvšej Jugoslavije (ktora ne prinaležala k Vozhodnomu bloku) i Baltičske državy Estonija, Latvija i Litva (ktore, v protivnosti k ostalym 12 byvšm republikam SSSR ne priključili se do Sodružstva nezavisnyh držav (SND)).
Državy tutogo regiona dalje podrazděljajut se po statusu pristupjenja v Evropejsky sojuz: prva volna sostoji iz osmi držav, ktore pristupili 1 maja 2004 (Estonija, Latvija, Litva, Čehija, Slovakija, Poljska, Vugrija i Slovenija, druga iz držav, ktore pristupili 1 januara 2007 (Rumunija i Bulgarija), a tretja iz državy, ktora pristupila 1 julija 2013 (Hrvatija). Suglasno analizě Světovogo banka iz 2008 g. prěhod na avansovane trgove ekonomije je sovršeny v slučaju vsih deseti držav, ktore pristupili v Evropejsky sojuz v lětah 2004 i 2007.[8]
Na sučasnoj kartě Evropy, državy Srědnjej i Vozhodnoj Evropy sut vse byvše socialistične državy na vozhodu od Avstrije, Němcije i Italije; na sěveru od Grecije i evropejskoj česti Turcije; na jugu of Finlandije i Švecije; i zapadno od Bělorusi, Moldavije, Rosije i Ukrajiny:
| Državy | Europejsky sojuz | NATO | Primětky |
|---|---|---|---|
| Albanija | Kandidat v tečenju prěgovorov | Polno členstvo | |
| Bosnija i Hercegovina | Kandidat | Plan dějanij za členstvo | |
| Bulgarija | Polno členstvo | Polno členstvo | [9][10] |
| Čehija | Polno členstvo | Polno členstvo | [9][10] |
| Črna Gora | Kandidat v tečenju prěgovorov | Polno členstvo | |
| Estonija | Polno členstvo | Polno členstvo | [9][10] |
| Hrvatija | Polno členstvo | Polno členstvo | [9][10] |
| Kosovo | Zajavjenje | — | Čestično poznana država |
| Latvija | Polno členstvo | Polno členstvo | [9][10] |
| Litva | Polno členstvo | Polno členstvo | [9][10] |
| Poljska | Polno členstvo | Polno členstvo | [9][10] |
| Rumunija | Polno členstvo | Polno členstvo | [9][10] |
| Sěverna Makedonija | Kandidat v tečenju prěgovorov | Polno členstvo | [9][10] |
| Slovakija | Polno členstvo | Polno členstvo | [9][10] |
| Slovenija | Polno členstvo | Polno členstvo | [9][10] |
| Srbija | Kandidat v tečenju prěgovorov | Individualny plan dějanij za členstvo | |
| Vugrija | Polno členstvo | Polno členstvo | [9][10] |
| (državy Vozhodnoj Evropy) | |||
| Abhazija | — | — | Čestično poznana država |
| Armenija | — | Individualny plan dějanij za členstvo | Člen-država SND i ODKB |
| Azerbajdžan | — | Individualny plan dějanij za členstvo | Polno členstvo SND |
| Bělorus | — | — | Člen-država SND i ODKB |
| Gruzija | Kandidat za členstvo | Intensifikovany dialog | |
| Južna Osetija | — | — | Čestično poznana država |
| Moldavija | Kandidat v tečenju prěgovorov | Individualny plan dějanij za členstvo | Polno členstvo SND |
| Pridněstrovje | — | — | Čestično poznana država |
| Rosija | — | — | Člen-država SND i ODKB |
| Ukrajina | Kandidat v tečenju prěgovorov | Individualny plan dějanij za členstvo | |
Suglasno informaciji Organizacije za ekonomičnu surabotu i razvoj (OECD), «Državy Srědnjej i Vozhodnoj Evropy» (ang.: Central and Eastern European Countries (CEECs)) je oprěděljenje tutoj organizacije za skupiny držav, ktora vključaje Albaniju, Bulgariju, Čehiju, Hrvatiju, Poljsku, Rumuniju, Slovakiju, Sloveniju i Vugriju, a takože baltičske državy Estoniju, Latviju i Litvu.[10]
Vozhodny blok v času Hladnoj vojny i SFR Jugoslavija, naložene na evropejskyh granicah v 2005 g.
Iztočniky
[praviti | praviti izvorny kod]- ↑ Kim, J. (1996). "Poland, Czech Republic, Slovakia, and Hungary: Recent Developments". CRS. Federation of American Scientists. Bylo arhivovano iz iztočnika 14 junija 2015.
- ↑ J.Winiecki, East-Central Europe: A Regional Survey. The Czech Republic, Hungary, Poland and Slovakia in 1993, Europe-Asia Studies, Vol. 46, No. 5 (1994), pp. 709–734
- ↑ Mälksoo, Maria (4 maja 2019). "The normative threat of subtle subversion: the return of 'Eastern Europe' as an ontological insecurity trope". Cambridge Review of International Affairs. 32 (3): 365–383. doi:10.1080/09557571.2019.1590314. ISSN 0955-7571. S2CID 159184190.
- ↑ Twardzisz, Piotr (25 aprilja 2018). Defining 'Eastern Europe': A Semantic Inquiry into Political Terminology (na anglijskom). Springer. str. 18. ISBN 978-3-319-77374-2.
- ↑ Hall, Derek (julija 1999). "Destination branding, niche marketing and national image projection in Central and Eastern Europe". Journal of Vacation Marketing (na anglijskom). 5 (3): 227–237. doi:10.1177/135676679900500303. ISSN 1356-7667. S2CID 154698941.
- ↑ Zarycki, Tomasz (2014). Ideologies of Eastness in Central and Eastern Europe. doi:10.4324/9781315819006. ISBN 9781317818571. S2CID 129401740.
- ↑ Kalnoky, Boris. "Eastern promise and Western pretension – 09/07/2018". DW (na anglijskom). Data dostupa: 16 novembra 2022.
- ↑ Alam, Asad; Anós Casero, Paloma; Khan, Faruk; Udomsaph, Charles (2008). "Unleashing Prosperity: Productivity Growth in Eastern Europe and the Former Soviet Union" (PDF). Washington, D.C.: World Bank. str. 42. Bylo arhivovano iz iztočnika (PDF) 28 novembra 2018.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "CEE countries". Weastra. 9 avgusta 2011. Bylo arhivovano iz iztočnika 6 septembra 2022.CS1 maint: unfit URL (link)
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 "Central and Eastern European Countries (CEECs) Definition". OECD Glossary of Statistical Terms. OECD Statistics. 2 novembra 2001. Bylo arhivovano iz iztočnika 25 oktobra 2022.
- ↑ OECD (2008). "OECD Glossary of Statistical Terms" (PDF).
- ↑ Bank, European Central (18 novembra 2013). "Economic convergence across Central, Eastern and South Eastern Europe: Achievements and challenges". European Central Bank (na anglijskom). Data dostupa: 19 junija 2026.
- ↑ Veronica, Anghel (2025). "European Parliament diplomacy and the end of the Cold War" (PDF).
Izvor
[praviti | praviti izvorny kod]- Tutoj članok imaje prěvod iz članka «Central and Eastern Europe» v Vikipediji na anglijskom (spis avtorov; dozvoljenje CC BY-SA 4.0).
