Verdursky jezyk
| soa Sfahe | |
| Obča informacija | |
|---|---|
| Stvoritelj | Mark Rosenfelder |
| Data stvorjenja | 1978 |
| Jezyčne kody | |
| ISO 639-3 | nema |
| IETF | art-x-verduria |
Verdursky (soa Sfahe, «rěč») jest umětnym jezykom, stvorjenym Markom Rosenfelderom od 1978 goda i vprvo opublikovany v 1995 g.[1][2] i uměščeny na jego sajtu Zompist.com. Verdursky jest fiktivnym jezykom, ktory v Rosenfelderovom izmysljenom světu govori se v državě Verduriji na planetě Almea.[3] Verdursky, najbolje razvity i najznany od vsih jezykov Almeje,[4] jest često citovany kako jedin iz prvyh tipičnyh prikladov artističnyh jezykov, ktore stali znani blagodareči internetu.
Historija
[praviti | praviti izvorny kod]Kogda Rosenfelder byl studentom prvogo kursa, on žil v studentskom domu, kde jegov susěd byl ChrisКрис Vargas, entuziast Dungeons & Dragons, ktory vvedl Rosenfeldera v igru. Rosenfelder stvoril divočinu i takože jezyky dlja njej. Vsi igrači v grupě Dungeons & Dragons Vargasa i Rosenfeldera dostali verdurske imena.[5][4]
Jednočasno Rosenfelder takože tvoril druge jezyky, karty i druge elementy fiktivnogo světa, ktory stal osnovoju světa Almeje. Verdursky naleži k razrabotanoj rodiny jezykov, imajuči dialekty, sestrinske jezyky, prajezyk i vliv od drugyh – ravno fiktivnyh – jezyčnyh rodin. Iz vsih jezykov Almeje, verdursky ne samo jest najbolje razvity, ale i najpopularnějši. Rosenfelder prěvedl teksty iz drugyh jezykov na verdursky i takože opublikoval kratke povědky i gazetu na tutom jezyku. On takože načel verdursky kurs vslěd prosb entuziastov verdurskogo jezyka.[4] Jezyk byl tako popularny, že stvorjeny byl internetny forum Zompist.com.[6]
Verdursky pojavjaje se v romanu Gaits of Heaven, jednom iz Dog Lover's Mysteries Susan ConantСусан Конант. Personaž Johanna provodi lingvistično izslědovanje s feminističnym naklonom o gramatičnom rodu «v hebrejskom, verdurskom i različnyh inyh jezykah, v kojih glagoly, a takože imenniky sut mužskogo, ženskogo ili, v někakyh slučajah, srědnjego roda».[7]
Fiktivna država Verdurija imaje ambasadu v Linköpingu, Švecija.[4]
V fiktivnom vsesvětu
[praviti | praviti izvorny kod]V Rosenfelderovom almejskom vsesvětu verdursky govori se okolo 55 milionami ljudij v kraljevstvu Verduriji, a takože v susědnyh narodah na kadinorskoj ravnině Almeje.
Verdursky jest členom iztočnojezyčnoj rodiny, ktora proizhodi od prajezyka, nazyvajemogo proto-iztočny, ktory govorili napastniki Kadinorskoj i Xurnejskoj ravniny okolo 4000 lět do nastoječego vrěmena vo vsesvětu Rosenfeldera. Něktori iz iztočnyh napastnikov byli kuzejci, inni byli kadorci. Kadorci prijeli civilizaciju od kuzejcev (ktori ostavili za sebe take tvory, kako Lětopis lět, čto pokazvaje jasny vliv Tolkiena).[8] Kadorci govorili klasičnym jezykom, nazyvajemym kadinorsky (jego odnošenje k verdurskomu je analogično odnošenju latinskogo k španskomu). Poslě pada Kadinorskoj imperije, kadinorsky razvil se v několiko dočerskyh jezykov, srěd kojih staroverdursky, ktory pozdněje razvil se v sovrěmenny verdursky.
Podrobnosti o jezyku
[praviti | praviti izvorny kod]Verdursky jezyk pozajmaje slova i gramatiku od različnyh jezykov Evropy, ale suglasno opisu ne je shodny nijednomu konkretnomu jezyku.[4] Mnogo slov bylo prěmo inspirovano francuzskym ili russkym. Druge, kako napriměr elir «žitje», sut apriorične tvory Rosenfeldera. Takože sut slova osnovane na političnom humoru, napr. «fanatizm» jest sunmünmún, a «terror» jest arhafát.
Fonologija jezyka[9] imaje osm samoglasok i dvadeset jedin suglasok. Srěd najbolje ekzotičnyh jego zvukov jest zvučny uvularny frikativ [ʁ], ktory se zapisyvaje kako latinska bukva R s hačkom nad njim (Ř, ř).[10] Verdursky takože imaje svoj vlastny alfabet.
Verdursky imaje slovored SVO, fuzijnu morfologiju i akuzativno morfosintaktično ravnjanje.[11] Tutoj jezyk imaje dva rody (mužsky i žensky), dva čisla (jedninu i množinu) i četyri padeže (nominativ, genitiv, akuzativ i dativ).[12] Jestvujut 4 vrěmena (nastoječe, prošlo, prědprošlo i buduče).[13]
Alfabet
[praviti | praviti izvorny kod]Verdursky alfabet se koristaje dlja pisanja několikyh jezykov Kadinorskoj ravniny na světu Almeji, osoblivo verdurskogo, ale takože (s někymi dopolniteljnymi znakami) kaizu, kebreni, ismain, sarrok i flaidiš. On proizhodi od starogo kadinorskogo alfabeta (ekvivalentnogo verdurskym velikym bukvam), a toj, v svoj red, proizhodi od alfabeta Kuezi. Verdursky alfabet može koristati se dlja pisanja oboh staryh jezykov, kadinorskogo i kuezskogo.[14]
Verdursky v nastoječem vrěmenu jest vključeny v neoficijalny ConScript Unicode Registry (CSUR), ktory priděljaje kodove točky v oblasti privatnogo koristanja. Kodove točky verdurskogo jezyka sut mapovane v intervalu U+E200 do U+E26F. Osm «Aux» variantov fontov Kurinto (Kurinto Text Aux, Book Aux, Sans Aux, i tako dalje) poddrživajut verdursky alfabet.
Priměry jezyka
[praviti | praviti izvorny kod]Proše mižu: --Žaneno, tan satenam mážula er gorat, kiei finta attróue so syel er tan lažecom brac, pro dy řo ažlädam fne soa pera almea Ekaiei. (Iz pоvěsti o Věži Babelja)[1]
Prěvod: Togda oni rěkli: «Pridite, sdělajmo grad i věžu, ktoroj vrh dosegne do nebes; i stvorimo sobě slavu, da byhmo ne bili razprašeni po vsej zemji.»
So cuon er so ailuro eu druki. Cuon ride še slušir misotém ailurei. So ailuro e arašó rizuec.[15]
Prěvod: Pes i kot sut prijatelji. Pes směje se iz směšek kota. Kot jest dost zabavny.
Iztočniky
[praviti | praviti izvorny kod]- 1 2 Okrent, Arika (2009), In the Land of Invented Languages: Esperanto Rock Stars, Klingon Poets, Loglan Lovers, and the Mad Dreamers Who Tried to Build a Perfect Language (1st izd.), New York: Spiegel & Grau, str. 298,
The years given [in the book's list of conlangs, in which Verdurian is given a date of 1995] for most of the languages I list from 1990 on represent (approximately) the first posting about the language on the Web, in a newsgroup, or on a site dedicated to the language.
- ↑ "The Secret History of Verduria". zompist.com. Data dostupa: 15 dekembra 2020.
I accumulated a miscellaneous heap of Almean stuff during college [including a] hefty Verdurian grammar and a vocabulary of several thousand words, plus various short documents in Verdurian. . . . After college, in 1984, . . . I typed in the dictionary and rewrote the grammar. . . .
- ↑ "Almeopedia". Almeopedia.com. 10 mareca 2014. Bylo arhivovano iz iztočnika 28 maja 2017. Data dostupa: 30 maja 2015.
- 1 2 3 4 5 Kowalski, Jakub (2 mareca 2007). "Wymyślone języky". relaz.pl. Bylo arhivovano iz iztočnika 19 mareca 2008.
- ↑ "The Secret History of Verduria". Zompist.com. Data dostupa: 30 maja 2015.
- ↑ "zbb.spinnwebe.com". Bylo arhivovano iz iztočnika 17 oktobra 2010.
- ↑ Conant, Susan (2007). Gaits of Heaven. Thorndike Press. str. 102. ISBN 9780786292813.
- ↑ "The Count of Years : 1". Zompist.com. Data dostupa: 30 maja 2015.
- ↑ "Grammar of Verdurian". Zompist.com. Bylo arhivovano iz iztočnika 11 novembra 2017. Data dostupa: 30 maja 2015.
- ↑ Ethnoslavica: Johannes Reinhart, Tilmann Reuther, Gerhard Neweklowsky, (C) 2006, p. 213.
- ↑ "Verdurian - FrathWiki". Wiki.frath.net. 27 mareca 2011. Data dostupa: 30 maja 2015.
- ↑ "Grammar of Verdurian". Zompist.com. Bylo arhivovano iz iztočnika 11 novembra 2017. Data dostupa: 30 maja 2015.
- ↑ "Grammar of Verdurian". Zompist.com. Bylo arhivovano iz iztočnika 11 novembra 2017. Data dostupa: 30 maja 2015.
- ↑ Mark Rosenfelder. "Verdurian Proposal". Data dostupa: 27 julija 2020.
- ↑ "The Language Construction Kit". Zompist.com. Data dostupa: 30 maja 2015.
Izvor
[praviti | praviti izvorny kod]- Tutoj članok imaje prěvod iz članka «Verdurian language» v Vikipediji na anglijskom (spis avtorov; dozvoljenje CC BY-SA 4.0).