Vina
Vina jest čuvstvo, ktoro člověk imaje, kogda on razuměje ili věri, že sdělal něčto zlo. To obyčno zavisi od vlastnoj sověsti člověka i jegovogo razuměnja dobra i zla.[1] Vina obyčno jest svezana s kajanjem (žaljem). Amerikansko psihologično sdruženje (APA) oprěděljaje vinu kako «samosvědomostno čuvstvo», označeno «bolěstnym ocěnjenjem, že člověk sdělal (ili pomyslil) něčto, čto jest zlo.» Ono takože priměčaje, že tako čuvstvo može pobuditi ljudij k odčinjenju ili kompensovanju domněvajemogo zlogo čina.[2]
Proizhodženje viny kako člověčjego čuvstva široko debatujut i teoretizujut se v mnogyh različnyh disciplinah. Priklady žrl, črěz ktore vina može izvoditi se, vključajut spoločenstvo, kulturu, religiju i sěmju.
Po slovam Carolyn Zahn-WaxlerКаролин Зан-Вакслер, profesorky psihologije na Universitetu Viskonsina v MadisonuМедисону, i Graziny KochanskojКоханској, profesorky razvojnoj psihologije na Universitetu Ajovy, ljudi najprvo prěživajut čuvstvo viny v času razvoja sověsti v dětinstvu. Zato že vina jest složena i empatična, mnogi profesionalisti harakterizujut ju kako oprěděljajuču emociju, ktora odděljaje ljudij od inyh životnyh.[3]
Poněkogda vina može pričinjati trevogu. Člověk može reagovati na svoju vinu kako mirnym, tako i nasilnym sposobom. Člověk može načeti obvinjati žrtvu svojih dějstv. Vina doprinosi k mnogym psihologičnym položenjam, a takože k psihopatiji. Na priklad, něktori izslědovatelji prědpolagajut, že sociopati imajut malo ili nikakogo obzira za inyh i zato čujut malo viny. Obratno, ljudi, ktory imajut shшizofreniju ili depresiju, čujut prěmnogo viny, čto može dovesti do projektovanja viny v halucinacije ili razmysljanja o grěškah i zabludah minulosti. Dodatočno, za ljudij, ktori prěživajut trevožne razstrojstva kako na priklad generalizovano trevožno razstrojstvo ili obsesivno-kompulsivno razstrojstvo (OCD), čuvstvo viny za svoje myslji ili dějstva mogut stati obsesijeju.
Iztočniky
[praviti | praviti izvorny kod]- ↑ Bonnie R. Strickland, red. (2001). "Guilt". Encyclopedia of Psychology, 2nd ed. Gale Group, Inc. Bylo arhivovano iz iztočnika 2 maja 2008.
- ↑ "What Is a Guilt Complex?". Verywell Mind (na anglijskom). Bylo arhivovano iz iztočnika 11 septembra 2021. Data dostupa: 11 septembra 2021.
- ↑ Levine, David, red. (1966). "Motivation examined. Nebraska Symposium on Motivation, 1966". Psychology in the Schools. Lincoln: University of Nebraska Press. 4 (3): 286–287. doi:10.1002/1520-6807(196707)4:3<286::AID-PITS2310040321>3.0.CO;2-K. ISSN 0033-3085.
Izvor
[praviti | praviti izvorny kod]- Tutoj članok imaje prěvod iz članka «Guilt (emotion)» v Vikipediji na prostom anglijskom (spis avtorov; dozvoljenje CC BY-SA 4.0).
